آشنائي با انواع گل و گیاه

تهيه وتنظيم توسط حجّة الاسلام حاج سيدمحمدباقري پور

درمؤسسه فرهنگي هدي رايانه

سايت هدي بلاگ

تأثیر گل و گیاه روی حالت روحی افراد

نویسنده : فاطمه افضلی نژاد

طبیعت وزیبایی های آن همواره الهام بخش بشر برای خلق آثار بدیع و تلطیف روح و روان او و مأمنی برای فرار از هیاهوی دنیای بیرونی و درونی او بوده و هست، پس زیبا است اگر بتوانیم با شاخه ای گل و یا گلدانی کوچک همواره بخشی از طبیعت را همراه خود داشته باشیم. آغاز سال جدید فرصت خوبی برای این کار است.

گل در نگاه نخست

نتایج پژوهش پژوهشگران رفتارشناسی دانشگاه روگرز (Rutgers) در نیوجرسی آمریکا نشان می دهد، ارتباط با طبیعت و لذت بردن از مناظر زیبای آن راهی ساده، اما مهم جهت کسب آرامش و تلطیف روح و روان آدمی است که در این بین کاشتن گل و گیاه و یا دریافت هدایایی مانند گل می تواند بیش از هر چیز شادی و طراوت را به انسان هدیه دهد.

پژوهش ها نشان می دهد خریدن گل، کاشتن گل و گیاه و به طور کلی نگاه کردن به گل باعث برانگیخته شدن احساس شادی، آرامش و طراوت، مثبت اندیشی و دوری از غم و اندوه می شود.

پروفسور جنت هاویلند جونز- روانشناس- از دانشگاه روگرز می گوید: «نکته جالب توجه درباره نقش گل در سلامت روحی- روانی افراد آن است که فرد با تماشا کردن به گل و لذت بردن از طراوت، رنگ و عطر زیبای آن می تواند حالت روحی نامتعادل خود را تغییر داده و به حالت طبیعی بازگرداند؛ در واقع گل عاملی جهت تعدیل رفتار در طول شبانه روز بوده و هر بار نگاه کردن به گل عاملی جهت ایجاد یک اتصال عصبی مثبت در مغز است.»

یافته های جدید

ده ماه مطالعه مستمر پژوهشگران دانشگاه روگرز درباره رابطه بین گل و گیاه و سلامت روانی افراد نتایجی را به این شرح نشان داد:

- گل و گیاه به ویژه دریافت حتی یک شاخه گل یا یک گلدان کوچک گل به سرعت می تواند روحیه شخص را تغییر داده و او را شاد و هیجان زده کند. لبخند، اولین و مهم ترین نشانه این تغییر است. احساس شادی و سرزندگی در همه افراد و در هر سنی به سرعت و به خوبی نمایان می شود.

- گل- نگاه کردن یا دریافت گل- می تواند به مدت طولانی روی حالات روانی فرد تأثیر گذاشته و رفتار او را به سرعت دگرگون کند، به طوری که افرادی که در محیط اطرافشان- منزل، محل کار و...- گل و گیاه وجود دارد بیش از دیگران- دو تا چهار برابر- آرام، مهربان، شاد و با گذشت بوده و می توانند این حس را با رفتار مثبت خود به دیگران نیز منتقل کنند، بنابراین پژوهشگران توصیه می کنند همواره یک شاخه گل یا یک گلدان کوچک گل در معرض دید خود داشته باشید.

- هدیه دادن یا هدیه گرفتن گل می تواند برقراری ارتباط میان افراد را تسهیل کند که این به ویژه درباره همسران، فرزند و والدین بسیار با اهمیت است.

- گل و گیاه باعث ایجاد حس نگرش مثبت به زندگی و آرامش (well being)،احساس شادی و رضایت (happiness)، صمیمت (intimacy) و آرامش (calm) در افراد می شود. رنگ گل ها نکته بسیار پراهمیتی است، به طوری که گل ها با رنگ ملایم- صورتی، سفید، بنفش و...- حس شخص را به سوی احساسات آرام سوق داده و گل ها با رنگ های گرم و تند- قرمز، زرد، نارنجی و...- حس او را به سوی هیجان و سرزندگی پیش می برد.

- گل نشانه مشارکت و دوستی است، چرا که با هدیه دادن گل، لذت بردن از زیبایی را با یکدیگر تقسیم می کنیم.

دکتر جونز می افزاید: «دریافتیم گل و گیاه نه تنها بر احساسات شخصی افراد که روی رفتارهای برونی و اجتماعی فرد نیز تأثیرگذار است.»

پژوهشگران دانشگاه داکوتای شمالی آمریکا با بررسی بیش از ده هزار نفر در طول یک سال دریافتند هر فرد ۵ ثانیه پس از دریافت یک شاخه یا دسته گل و یا یک گلدان گل به عنوان هدیه، یکی از این سه عکس العمل را بروز می دهد:

- لبخند حاکی از ادب، احترام و تشکر

- لبخند حاکی از دوستی و صمیمیت

- لبخند هیجان زده همراه با عکس العمل یا کلامی خاص

- هریک از این عکس العمل ها بسته به شخصی که گل را هدیه گرفته و یا شخصی که گل را هدیه داده است، متفاوت بوده و به حس شخص نیز مرتبط است. اما نکته مهم آن است که یکی از این سه نوع لبخند و گاهی تلفیقی از هر دو، درست ۵ ثانیه پس از دریافت گل، بدون اراده، بروز می کند که این نشان از تأثیر«زیبایی گل» روی مغز است.

چند نکته

یافته ها نشان می دهد، فضاسازی منزل یا محل کار باید به گونه ای باشد که گل و گیاه به خوبی در معرض دید افراد قرار گرفته و بخشی از فضای منزل به این مسأله اختصاص یابد. این فضا می تواند با استفاده از چند شاخه گل در گلدان، کاشتن گل در ایوان، پشت پنجره ها، کناره های اتاق و... ایجاد شود. استفاده از گل در ورودی منزل، اتاق نشیمن و اتاق خواب ضروری است، به ویژه در باره ورودی منزل به طور غیرمستقیم خوشامدگویی به میهمانان را به همراه دارد... شاد باشید.

مترجم: مهتاب خسروشاهی

منبع: (SAF) انجمن بین المللی گل و گیاه آمریکا

http://gol-dar-gol.persianblog.ir/post/11

00000000000000000000000000000000

http://www.roostanews.ir/?lang=fa&p=content.body&id=5090

@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@

تاثیر گل و گیاه در روان انسان

یافته های دکتر جونز و گروهش در مورد تاثیر گل و گیاه در فرد خواندنی است:

- گل و گیاه باعث ایجاد حس نگرش مثبت به زندگی و آرامش احساس شادی و رضایت، صمیمت و آرامش در افراد می شود. رنگ گل ها نکته بسیار پراهمیتی است، به طوری که گل ها با رنگ ملایم- صورتی، سفید، بنفش و...- حس شخص را به سوی احساسات آرام سوق داده و گل ها با رنگ های گرم و تند- قرمز، زرد، نارنجی و...- حس او را به سوی هیجان و سرزندگی پیش می برد.

- گل نشانه مشارکت و دوستی است، چرا که با هدیه دادن گل، لذت بردن از زیبایی را با یکدیگر تقسیم می کنیم.

- لبخند حاکی از ادب، احترام و تشکر

- لبخند حاکی از دوستی و صمیمیت

- لبخند هیجان زده همراه با عکس العمل یا کلامی خاص

یافته ها نشان می دهد، فضاسازی منزل یا محل کار باید به گونه ای باشد که گل و گیاه به خوبی در معرض دید افراد قرار گرفته و بخشی از فضای منزل به این مسأله اختصاص یابد.

http://www.raheravan.blogfa.com/post-181.aspx

@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@

تاثیر گل بر روان انسان

طبیعت و زیبا یی های آن همواره الهام بخش بشر برای خلق آثار بدیع و تلطیف روح و روان او و مأمنی برای فرار از هیاهوی دنیای بیرونی و درونی او بوده و هست، پس زیبا است اگر بتوانیم با شاخه ای گل یا گلدانی کوچک همواره بخشی از طبیعت را همراه خود داشته باشپم. نتایج پژوهش پژوهشگران رفتارشناسی دانشگاه روگرزRutgerz ) ( در نیوجرسی آمریکا نشان می دهد که ارتباط با طبیعت و لذت بردن از مناظر زیبای آن راهی ساده، اما مهم جهت کسب آرامش و تلطیف روح و روان آدمی است که در این بین کاشتن گل و گیاه یا دریافت هدایایی مانند گل می تواند بیش از هر چیز شادی و طراوت را به انسان هدیه دهد. ‏پژوهش ها نشان می دهد خریدن گل، کاشتن گل و گیاه و به طور کلی نگاه کردن به گل باعث برانگیخته شدن احساس شادی، آرامش و طراوت، مثبت اندیشی و دوری از غم و اندوه می شود. ‏پروفسور جنت هاویلند جونز- روانشناس- از دانشگاه روگرز می گوید: << نکته جالب توجه درباره نقش گل در سلامت روحی- روانی افراد آن است که فرد با تماشا کردن به گل و لذت بردن از طراوت، رنگ و عطر زیبای آن می تواند حالت روحی نامتعادل خود را تغییر داده و به حالت طبیعی بازگردد ؛ در واقع گل عاملی جهت تعدیل رفتار در طول شبانه روز بوده و هر بار نگاه کردن به گل عاملی جهت ایجاد یک اتصال عصبی مثبت در مغز است >>.

تعداد شاخه گل ها نشانه چيست؟

گل ها به دليل تنوع نامحدودشان در هر شرايطي در اکثر کشورهای دنیا معاني ويژه و خاصي داشته و تاثير جاودانه اي بر هديه شوندگان خود دارند. آگاهي از معاني رنگ گل ها، تعداد شاخه هاي گل در يک دسته و غيره مي تواند ما را در اهداي درست و افزايش تاثيرگذاري آنها ياري دهد. فراموش نکنيد که لازم نيست حتما منتظر موقعيت و اتفاق خاصي براي هديه گل به کساني که دوستشان داريد باشيد، در حقيقت گل هديه ايست که اگر به صورت غير منتظره تقديم شود ارزش بيشتري دارد.آخرین باری که یک دسته گل خریدید چه زمانی بوده است؟ برای چه کسی و به چه مناسبتی؟ گل بخش جدایی ناپذیر از دنیای احساسات و عواطف انسانها بوده و دارای معانی مخصوص به خودش میباشد. اکثر ما غافل از اینکه هر دسته گل بنابر نوع گل، رنگ گل، تعداد شاخه های گل در یک دسته معنای خاصی را القا میکند، برای دوستان و یا شریک زندگیمان دسته گلی تهیه مینماییم. اما پیروی از قوانین حاکم بر دنیای گلها میتواند ما رادر اهدای درست و افزایش تاثیرگذاری یاری دهد و همچنین احساسات درونمان را بهتر و راحتتر منتقل کند.

معني تعداد شاخه گل ها بصورت کلي:

1 شاخه گل: نشانه توجه يک فرد به طرف مقابل

3 شاخه گل: نشانه احترام به طرف مقابل

5 شاخه گل: نشانه علاقه و محبت به طرف مقابل

7 شاخه گل: نشانه عشق

اگر به فرد مورد علاقه خود گلی ویژه هدیه می دهید و او معنی گل را نمی داند مي توانيد در كارتي به همراه گلي كه به او مي دهيد مفهوم گل را بنويسيد و به او بگوييد كه چرا اين نوع بخصوص گل را انتخاب كرده ايد.براي هر مناسبتي گل بخريد شايد هديه اي مثل گل، هديه بسيار دوست داشتني باشد ولي براي هر كسي و براي هر پيشامدي گل مناسبي بخريد.

گل میخک Carnation

این گل در ابتدا توسط گیاه شناس یونانی تئوفرستوس (Theopharastus)، دیانتوس (Dianthus) نامیده شد که گل بومی منطقه خاور نزدیک بوده و حدود 2000 سال قدمت دارد. برخی از محققین بر این باورند که نام میخک از کلمه تاجگذاری یا تاج خورشید گرفته شده است زیرا این گل یکی از گلهایی بود که در مراسم تاجگذاری پادشاهان یونان استفاده می شد. این گل امروزه بیشتر نشانه عشق، افتخار، برتری و جذابیت می باشد.

گلایل Gladious

نام گلایل از کلمه لاتین گلادیوس به معنی شمشیر گرفته شده زیرا برگهای این گل شبیه به شمشیر می باشد. در گذشته گل گلایل معرف گلادیاتورهای رم بود. گلایل به معنی به یاد کسی بودن است و به دریافت کننده خود شیفتگی و احساسات عمیق قلبی طرف مقابل را نشان می دهد.

زنبق Lily

گل زنبق از دوران ماقبل پیدایش اشرافیت در یونان شناسایی شد. نام یونانی آن لیریون (Leirion) و نام رومی آن لیلیوم (Lilium) بود. در افسانه ها آمده است که زنبق (لیلی) از اشک حوا به هنگامیکه وی متوجه بارداری خود شده و از بهشت رانده شد بوجود آمد.

ارکیده Orchid

گل ارکیده نیز دارای ریشه یونانی بوده و تاریخچه آن به هوس، طمع و ثروت پرستی انسان برمی گردد. امروزه در حدود 25000 نوع ارکیده پرورش می یابد.

http://www.golforoosh.com/Pages/Flower.aspx

@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@

تاثیر گل

گل علاوه بر سمبل زیبایی، یکی از هدایایی است که نشان دهنده احساسات و عواطف انسان در شرایط مختلف است. هدیه دادن گل برای هدیه گیرنده احساس خوشایندی را به وجود می آورد که معمولا نشانه علاقه و صمیمیت هدیه دهنده محسوب می گردد و باعث زینت و شادابی محفل نیز می شود. بهترین استفاده ای که می توان از این هدیه شادی بخش نمود آن است که گل های مختلف را در معانی متفاوت به عزیزانمان و آن هایی که دوستشان داریم هدیه بدهیم. این کار موجب می شود تا موجی از شادمانی و احساس صمیمیت و رضایت در وجود آن ها به حرکت درآید و غم و اندوه و مشکلات را مورد هجوم قرار دهد، علاقه افزایش می یابد و محبت ها پایدارتر می شود.

گل لطیف است و احساس لطافت را در روح انسان ها دوچندان می کند و رایحه خوش آن تمام وجود فرد را دگرگون می سازد. اهدای گل نیاز به مناسبت ندارد و بد نیست بعضی وقت ها شاخه ای گل به همسر، مادر، پدر، خواهر، برادر، فرزند و همکار و آن هایی که دوستشان داریم هدیه بدهیم. با اهدای گل عواطف و احساسات خود را بیان کنیم و دیگران را شگفت زده نماییم. دست کم با این کار طراوت، شادابی، خنده و صمیمیت جای سلام و احوالپرسی روزمره و تکراری ما را خواهد گرفت و در وجود طرف مقابل غوغایی شگفت انگیز به پا خواهد شد.

flower06.gif کاربرد گل در کشورهای مختلف

در اغلب کشورهای اروپایی مرسوم است کسانی که به میهمانی شام دعوت می شوند برای تشکر از خانم میزبان چند شاخه گل به او هدیه دهند. در ژاپن هر گل معنای مختلفی دارد و در موارد مختلف مردم آن کشور از گل استفاده های فراوان می کنند. آن ها به پرورش گل علاقه زیادی دارند و در گل آرایی از استادان توانمند و برجسته ای برخوردارند. ژاپنی ها هر سال جشن گل برگزار می کنند و اغلب عشاق آن کشور با توجه به این که هر گل معنا و مفهوم خاصی دارد احساس خود را با آن بیان می کنند و بانوان آن سرزمین هم برای نشان دادن درخواست و نظرات خود از گل هایی که به همان معنا هستند بهره می برند. در این کشور گل داودی نشانه طول عمر است و در مراسم بازنشستگی افراد یکدسته گل داودی به آن ها هدیه می دهند و به این ترتیب برای او زندگی طولانی آرزو می کنند. اهدای شکوفه گیلاس یادآور آن است که زندگی زودگذر است و نباید آن را سخت گرفت و موجب آزار و اذیت دیگران شد.

البته یونانی ها اولین ملتی بودند که برای گل های مختلف معانی مشخصی تعریف کردند و در زندگی خصوصی و اجتماعی از آن استفاده نمودند. بعد از آن رومی ها از این روش استقبال کردند و سایر مردم جهان کم و بیش آن را پذیرفتند.

در کشور ما هم گل ها کاربردهای مختلفی دارند و هر گل به عنوان نوعی نماد و نشان مشخص مورد استفاده قرار می گیرد. ایرانی ها معمولا از گل برای ابراز علاقه به جنس مخالف، جشن و میهمانی ها، تبریک به عروس و داماد، عیادت مریض، کسی که خانه جدید خریده است یا فرزندی به دنیا آورده استفاده می کنند.

گل لاله در کشور ما طرفداران زیادی دارد و در رنگ های مختلف پرورش می یابد. جشنواره گل لاله پایان بهار هر سال با حضور اغلب طرفداران داخلی و خارجی برگزار می شود و عرضه آن در سطح کشور گسترش می یابد که با استقبال بی نظیر ایرانیان مواجه می شود.

flower06.gif معانی انواع گل ها

معنای گل ها در ادوار مختلف متفاوت بوده است. مثلا گل رز که مورد علاقه اغلب افراد بوده است در دوره رنسانس سمبل شهادت و عشق آسمانی و بعد از آن نشانه آرامش، نعمت و صلح بوده است. این گل در مصر باستان نشانه تقوی و پاکدامنی و در عهد یونانی ها نشانی مقدس بوده و رومی ها آن را به عنوان سمبل فتح و پیروزی می شناخته اند. اما گل رز امروزه همه جا معنای عشق و زیبایی دارد. در اغلب کشورها گل ها از معانی یکسانی برخوردار شده اند که دانستن آن ها و استفاده به موقع از معانی آن می تواند در بهبود ارتباط نقش موثری داشته باشد.

گل بنفشه به معنی نجابت و کم رویی، اندیشه ناگفته، پاکدامنی، فروتنی

گل شقایق : اختلاف

گل سرخ : عشق و زیبایی

رز سیاه : مرگ و تسلیت

رز سفید : عشق مبارک و فرخنده

رز کاملاً شکفته : تعهد و دوست داشتن

دسته گل رز : قدردانی

ترکیبی از گل رز سفید و سرخ : سازش، اتحاد

سوسن : ملاحت و زیبایی

سوسن سفید : دوشیزگی و پاکدامنی

خشخاش : تنبلی و سستی

شکوفه پرتقال : علاقه به ازدواج

سنبل : اندوه و تاسف

شب بو : عشق در حال سیه روزی و بدبختی

زنبق سفید : عفت و پاکدامنی

کاملیای سفید : قابل ستایش و پرستیدنی

کاملیای صورتی: در آرزوی رسیدن به یکدیگر

کاملیای قرمز : عشق آتشین

نیلوفر آبی : حقیقت

آنتوریوم : عشق، علاقه و محبت

داوودی : تو دوست فوق العاده من هستی

آفتابگردان : ستایش ، غرور و پرستش

نرگس : غرور و خودبینی

نرگس زرد : احترام

اقاقیا : عشق پاک

کاکتوس : پایداری و استقامت

لاله : عاشق واقعی

مریم : لذت بردن

میخک : جواب مثبت به درخواست عشق

قاصدک : وفاداری، خوشبختی و صداقت

نسترن : احساس همدلی و تقاضای دوست داشتن

پامچال : بدون تو ادامه زندگی را نمی خواهم

یاسمن : شادی و دلپذیری

رزماری : یادآوری خاطرات گذشته

flower06.gif تعداد شاخه های دسته گل اهدایی هم معنای مختلفی دارد :

یک شاخه گل : نشانه توجه یک فرد به طرف مقابل

سه شاخه گل : نشانه احترام به طرف مقابل

پنج شاخه گل : نشانه علاقه و محبت به طرف مقابل

هفت شاخه گل : نشانه عشق

ده شاخه گل لاله نشانه یک عشق بی نظیر و ماندگار می باشد

flower06.gif معنی تعداد شاخه گل های رز در یک دسته :

یک شاخه رز : یک احساس عاشقانه فقط برای تو

دو شاخه رز : دوستت دارم

پنج شاخه رز : بی نهایت دوستت دارم

دوازده شاخه رز : عشق ما به یک عشق دو طرفه تبدیل شده است

سی و شش شاخه رز : احساس وابستگی رمانتیک

نود و نه شاخه رز : عشق من برای تو جاودانه و تا ابد می باشد

سیصد و شصت و پنج شاخه رز : هر روز سال به تو می اندیشم و دوستت دارم

flower06.gif توجه به گل تا اندازه ای اهمیت دارد که برخی ملت ها از گل بعنوان علامت کشور خود استفاده کرده اند :

ایران : گل سرخ

ژاپن : گل داودی

هلند : گل لاله

بلژیک : گل آزالیا

یونان : گل بنفشه

انگلستان : گل رز

مصر : گل نیلوفرآبی

رومانی : گل رز

هندوستان : گل نیلوفر

چین : گل نرگس

لیتوانی : گل رو

کانادا : برگ افرا

اسپانیا : گل درخت انار (گل انار)

لهستان : گل گندم

پاراگوئه : شکوفه پرتقال

مکزیک : کاکتوس

http://www.cloob.com/club/article/show/articleid/831046/clubname/finclub

@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@

گل، طبيعت و سلامت

نويسنده:دکتر اکبر کوشانفر

شيوه ي زندگي صنعتي امروز بخش بزرگي از سلامت روح و روان ما را درگير آزردگي نموده كه در معناي زندگي سالم و شاد نمي گنجد و هر چه پيش مي رويم، اين ابتلاء ريشه دارتر مي شود. ما زماني با صداي خوش پرندگان و صداي آب روان از خواب بيدار مي شديم و اكنون با صداي ناخوشايند بوق و زنگ از خواب مي پريم. زماني با نسيم كوهساران و گل هاي خوش رنگ و بو و زيباي گل هاي محمدي، اطلسي و بنفشه و شقايق كه روح و روان را تلطيف مي كرد، روز را مي گذرانديم و اكنون به جايش گل هاي مصنوعي آپارتماني، هواي پر دود و آلوده است و به جاي قدم زدن در كوچه هاي پر از اقاقيا روي آسفالت هاي داغ و چشمه سارهاي با آب زلال، به جوي هاي پر از زباله و راكد مي نگريم. البته قصدم از نوشتن اين جملات نوستالژي نيست، به هر حال اين اتفاقات در زندگي ما ناگزير افتاده است. بلكه هدف، ارائه ي راهكارهايي براي رسيدن به تعادل با زندگي ماشيني و روش هايي، براي كاستن از فشارهاي روحي است. اكنون در طبيعت راه حل هاي ساده اي وجود دارد كه مي تواند در ارتقاي سلامت روحي افراد مؤثر باشد.

در كنال گل ها احساسات شادي آور افزايش پيدا مي كند و حس رضايت زندگي شدت مي گيرد. گل ها رفتار اجتماعي را در جهت مثبت تغيير مي دهند؛ به طوري كه باور آن مشكل است. گل ها ضامن سلامت روح و روان ما هستند.

تأثير احساسات شاد گل ها در انسان توسط دكتر جنيت هاويلند جونز، پروفسور دانشگاه روتكرز روانشناس و محقق در زمينه ي تفسير رفتارها و عكس العمل هاي آني مورد بررسي قرار گرفته است. در يك تحقيق ده ماهه ي گروهي از پژوهشگران واكنش و حالت افرد را در هنگام دريافت گل به عنوان هديه بررسي كردند. شركت كنندگان 147 نفر زن در سنين مختلف با تحصيلات و نحوه ي زندگي مختلف بودند؛ چراكه زنان در شناخت و تشخيص احساسات خود دقيق تر هستند. آنها مي دانستند كه قرار است هديه اي دريافت كنند،‌ اما نمي دانستند اين هديه چيست. محققان سه نوع لبخند و عكس العمل هاي كلامي را طي 5 ثانيه اول در كامپيوتر ثبت كردند. لبخندها سه دسته بودند كه لبخند مؤدبانه و آرام، لبخند حقيقي و لبخند هيجان زده كه مجموع دو حس هيجان و شادي همراه با بالا رفتن ابروها از خط افقي روي پيشاني بود، تقسيم مي شد و احساسات قبل و بعد از گرفتن گل نيز بررسي گرديد. اين بررسي نشان داد، بوي گل ها مي تواند تأثيري فوري روي احساسات شادي و خشنودي ايجاد كند و شركت كندگان با لبخندهاي واقعي و هيجان زده از گرفتن گل استقبال كردند و حس سرخوشي فوق العاده اي از خود نشان دادند كه در گروه هاي سني مختلف ديده مي شد. شركت كنندگان توضيح دادند پس از دريافت گل احساس خوشي طولاني و رضايت داشته و كمتر احساس اندوه و اضطراب داشته اند و گل ها امكان ايجاد رابطه ي صميمي با خانواده و دوستان را افزايش مي دهند. نه تنها موجب شادي مي شوند، بلكه تأثير زيادي در ايجاد آرامش دارند. گل ها نمادي براي تقسيم شادي در منزل و جاهايي كه در معرض ديد هستند (مانند سرسراها، اتاق نشيمن و غذاخوري) مي باشند و براي كساني كه وارد منزل مي شوند، احساسات مثبت شاد و خودماني به ارمغان مي آورد.

يان بورن، پژوهشگر دانشگاه لويك آلمان، نتايج تحقيق خود را روي 74 نفر بيان نمود. افرادي كه در بازي هاي حافظه اي شركت داشتند و قبل از بازي رايحه ي گل رز را بو كردند، بهتر از ديگران به نتيجه رسيدند. و همچنين افرادي كه يك ساعت قبل از بازي در اتاقي با بوي گل رز نشستند و يا حتي يك شب در آن اتاق خوابيدند‌، نتايج بهتري گرفتند. پژوهشگران معتقدند عطر گل رز باعث افزايش عملكرد مغز و بهبود حافظه ي انسان مي شود. محققان استراليايي دانشگاه كوئين ايلند كشف كردند در چمن هاي تازه چيده شده ماده ي شيميايي معطري توليد مي شود كه اثرات مفيدي روي خلق و خوي افراد دارد و موجب از بين رفتن استرس آنها مي شود. اين رايحه حاوي سه ماده ي شيميايي است كه از نوك چمن هاي تازه آزاد مي شود. اين اسانس به نام اسانس آرامش نامگذاري شده است كه از طريق اثر روي هيپوكامپ به كاهش استرس كمك كرده و حافظه را تحريك مي كند. «بوي گل درماني يا آروماتراپي» به معني استفاده از اسانس يا عطر گل ها براي درمان برخي عوارض جسمي و روحي است. در اين روش از روغن هاي گياهي خوشبو مانند گل سرخ، سنبل، نعنا و ليمو به صورت ماساژ روي سطح پوست يا تنفس يا پخش بو در محل زندگي براي تسكين درد، آرامش و گاهي اضطراب و خستگي استفاده مي شود.

در اين روش از يكصد و پنجاه عصاره استفاده شد كه هر كدام اثرات خاصي به عنوان ضد درد، ضد افسردگي، ايجاد آرامش و هضم غذا دارند و به صورت گسترده اي در منازل و كلينيك ها مورد استفاده قرار مي گيرند.

رايحه درماني سابقه ي شش هزار ساله دارد. در يونان، روم و مصر باستان از مواد معطر براي استحمام، ماساژ دادن و درمان استفاده مي شد. در رايحه درماني شيميدان فرانسوي رنه مورالين در سال 1930 واژه ي آروماتراپي را براي استفاده ي درماني عطرها به كار برد.

بوي گل ها حس بويايي را تحريك مي كند و انسان قادر است ده هزار نوع بوي مختلف را تشخيص دهد. بوهاي مختلف از طريق مژك هاي بويايي به قسمتي از مغز كه خلق، روحيات و يادگيري ما را كنترل مي كند، مي روند. مطالعات نشان مي دهند بوي سنبل امواج آلفاي مغز را نشان آرامش و بوي ياس امواج بتا را كه با وضعيت هوشياري در ارتباط است، تحريك مي كند. همچنين، عصاره ي ليموي خوراكي در ايجاد خلق و خوي خوش مؤثر است. در مطالعه اي بر روي بيماران مسن كه مشكل خواب داشته اند، بوي سنبل در به خواب رفتن آنها مؤثر بوده است. چرا كه باعث شادابي و حس مشاركت بيشتر در خانواده و يك زندگي آرام مي شود.

در يك مطالعه در بيمارستان اسلووان نيويورك نشان داده بيماراني كه از ام. آر. اي و قرار گرفتن در فضاي بسته مي ترسيدند، با عطر وانيل 63 درصد كمتر از ساير بيماران دچار استرس شدند. همچنين بيماران بخش آي. سي. يو با استشمام بوي سنبل وضعيت بهتري از نظر فشار خون، تنفس و ضربان قلب داشتند. با توجه به راز شفا بخش رنگ و بوي گل ها و تأثير آن بر احساسات و حالات انسان و همچنين پيشرفت صنعتي شهرها كه موجب افزايش اضطراب شده است، يكي از بهترين راه هاي برطرف كردن اضطراب، طبيعت است. طبيعت باعث ايجاد آرامش و شادي مي شود. پس برنامه ي روزانه ي خود را طوري تنظيم كنيد كه چند ساعتي دور از خانه به تماشاي طبيعت برويد. پياده روي كوتاه در پارك ها كمك مي كند روز خوبي داشته باشيد. در خانه نيز سعي كنيد هميشه چند شاخه گل در گلدان روي ميز داشته باشيد.

- استاد دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي، متخصص کودکان**

منبع:ماهنامه ي تخصصي دنياي سلامت، شماره ي 51

http://www.rasekhoon.net/Article/Show-60292.aspx

@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@

فواید وجود گل و گیاه در محیط خانه

عابدیان وجود گل ها و گیاهان در منزل مزیت های زیادی دارد و شادابی و نشاط حاصل از گل های طبیعی در منزل بر كسی پوشیده نیست و كسانی كه همیشه از گل ها و گیاهان طبیعی استفاده می كنند، روحیه ای با نشاط و شاد دارند.یك روان شناس در این باره می گوید: نشاط بخشی و شادابی حاصل از گل ها و گیاهان ناشی از رنگ و بوی آن هاست.

«رقیه رئوف پور» می افزاید: رنگ سبز روحیه شادابی و نشاط را در انسان ها افزایش می دهد و برای برقراری روابط عمیق عاطفی در بین اعضای خانواده و افزایش قوه بینایی مفید و مؤثر است.

وی تصریح می كند: گیاه زنده است و به دلیل زنده بودن احساس حیات در انسان را تقویت می كند و به هنگام تنهایی وجود گیاهان به زندگی رنگ می بخشد و احساس آرامش در فرد ایجاد می كند.وی اظهار می دارد: گیاه همانند انسان نیاز به توجه، رسیدگی و مراقبت دارد و به توجه اطرافیان و حتی موسیقی عكس العمل نشان می دهد و بهتر رشد می كند.

وی عنوان می كند: رنگ های شاد و زیبای برخی از گل ها در منزل لذت خاصی در انسان ایجاد می كند و باعث می شود آستانه تحمل و روحیه افراد بالا رود و به رفع مشكلات روانی كمك می كند.

وی ادامه می دهد: وقتی فرد احساس آرامش می كند بهتر می تواند فكر كند. عطر برخی از گل ها مانند رز، محمدی، یاس و به خصوص گل مریم احساس خوب و خوشایندی در فرد ایجاد می كند و مسكن اعصاب و آرام بخش است.

وی توضیح می دهد: تأثیر گل و گیاه در بهبودی بیماری، آرامش و مثبت نگری بیماران به اثبات رسیده است. نتایج تحقیقات نشان می دهد بیمارانی كه پنجره اتاق آن ها به فضای سبز و دارای گل و گیاه باز می شود، سرعت بهبودی بیشتری دارند.

به گفته این روان شناس چون گیاهان زنده هستند، وقتی فردی گیاهی را پرورش می دهد احساس نشاط و سر زندگی می كند.

«رئوف پور» می گوید: رویش جوانه های جدید و باز شدن غنچه ها و گل ها بر تلطیف عواطف و سلامت روانی انسان ها تأثیر به سزایی دارد.

وی می افزاید: برخی رنگ ها معنی خاصی دارد رنگ قرمز از نظر روان شناسی رنگ هیجان و ارتباطات عمیق عاطفی است.

وی تصریح می كند: برای درك و استفاده از انرژی كه گل ها و گیاهان به ما می دهد، حس خاصی لازم است كه ممكن است هر كسی توان درك آن را نداشته باشد.

وی اظهار می دارد: در كنار هزینه هایی كه برای نگهداری و پرورش و خرید گل و گیاه متحمل می شویم مواردی را به دست می آوریم كه شاید نتوان برای آن قیمتی تعیین كرد.وی بیان می كند: وجود گل ها و گیاهان طراوت و زیبایی خاصی به محیط زندگی می بخشد و ارتباط قلبی صمیمانه و دوستانه را بین اعضای خانواده پر رنگ تر و محكم تر می كنند.

وی توضیح می دهد: گل ها و گیاهان در درمان افسردگی تأثیر زیادی دارند و كسانی كه از افسردگی رنج می برند بهتر است همیشه در منزل خود از گل ها و گیاهان استفاده كنند و از آثار و مزیت های آن ها بهره مند شوند.

وی ادامه می دهد: هر چه بیشتر در مجاورت گل ها و گیاهان قرار بگیریم، از انرژی آن ها بیشتر بهره مند می شویم و به این ترتیب به سلامت جسمانی خود كمك شایانی كرده ایم.

یك مهندس كشاورزی نیز به اهمیت روحیه بخشی برخی از گل ها و گیاهان در منزل اشاره می كند و می گوید: گل ساعت گیاهی بالا رونده است كه به عنوان آرام بخش، نیرو دهنده و ضد تشنج به كار می رود.

«امید طیبی» می افزاید: جوشانده برگ و گل های این گیاه برای رفع بی خوابی، كمر درد و استخوان درد بسیار مفید است و از شیر آن برای تب خال و تب های عفونی استفاده می شود.

وی تصریح می كند: ماده اصلی گل ساعت فلورین است كه خواصی شبیه مرفین دارد و این گیاه سیستم اعصاب را راحت تر می كند، خواب آور قوی است و فشار خون را نیز كم می كند.

وی به سمی بودن گیاه خرزهره نیز اشاره می كند و می گوید: خرزهره درختچه ای سمی و همیشه سبز است كه به طور معمول در پارك ها به منظور زینت و زیبایی كاشت می شود و گاهی در آپارتمان ها نیز از آن استفاده می كنند.وی می افزاید: این گیاه دارای ساقه بسیار و برگ های 3 تایی و گل های رنگین است كه در نقاط گرم و خشك می روید. این گیاه به واسطه تركیبات «سیانوژن» سمی است و استفاده از آن در داخل منزل به هیچ عنوان توصیه نمی شود.به گفته وی، نیروبخشی و طراوت دهی گل و گیاهان در كنار سایر فواید آن ها هم چون آثار دارویی بسیار اثر گذار است و می توان در دنیای ماشینی و صنعتی امروز، از گل ها و گیاهان طبیعی آپارتمانی برای دست یابی به آرامش بهره گرفت.

http://persian-box.vcp.ir/?viewpost=lk258cf241f

@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@

گل و گلدان ها در حیاط خانه

روزگاری نه چندان دور، گل و گلدان ها در حیاط خانه جایی امن برای زیستن داشتند و حتی در حافظه زیستی خود روزهایی را به یاد نمی آوردند که بدینسان بی اهمیت شوند و گل های مصنوعی ، پلاستیکی، چینی و ... مأمن امن آنها را بدزد.

روزگاری، قبل از آنکه سرگرمی و دل مشغولی پدران ما تلویزیون شود، زندگی همه آنها به گل و گلدان های شمعدانی گره خورده بود و آب دادن و حفاظت و چیدن برگ های زرد، روزهای خوش و ناخوش آنها بود. دهان گود گلدان را خاک کردن ، قلمه زدن و دیدن ریشه دوانی و قوت گرفتن ساقه ها و انتظار نشستن برای بهار و فصل روییدن گل و بعد از ظهر تلخ پایان عمر گل را دیدن ، بخشی از زندگی آرام پدران ما بود، و این رسمی بود که به ما منتقل نشد!

اکوسیستم بر اساس تعادل است؛ تعادلی بین جانور و گیاه. بر اساس طبقه بندی ها، انسان ها هم جزئی از جانواران هستند و چه تعادل نامبارکی بین این جانوار و گیاهان شکل گرفته است.

حضور گل و گیاه در فضای مسکونی بستر بسیار مناسبی برای آرامش روح و روان انسان ایجاد می کند و همه روان شناسان به تاثیر روانی گل بر انسان تاکید کرده اند.

در تحقیقی مشخص شده است که هنگام هدیه دادن گل به افراد، سه رفتار زیر دیده شده است:

- رفتاری حاکی از ادب ، احترام و تشکر

- رفتاری حاکی از دوستی و صمیمیت

- رفتاری حاکی از هیجان زدگی همراه با گفتاری متفاوت

تمام این این عکس العمل ها فقط در 5 ثانیه اول گرفتن گل بروز می کنند و این نشان دهنده ی تأثیر عمیق گیاهان در وجود ماست.

سه گلدان گیاهان سبز

تصور کنید اگر در شهرمان گل و گیاهی وجود نداشت ، قطعا شهر و ساکنان آن هر دم مرگ را به چشم می دیدند. شهر به عنوان یک موجود زنده نیز به تناسب و تعادل نیاز دارد. کاهش حجم گل و گیاه در شهر به تعادل اکوسیستم شهری آسیب می زند، همان طور که بسیاری از پرندگان از تهران گریخته اند یا فقط در ساعاتی خاص دیده می شوند.

گل عزیز است غنیمت شمریدش صحبت.

تأثیر محیط زیست سالم بر انسان درآموزه های اسلامی

مقدمه

به طور قطع یکی از اموری که زمینه ساز سعادت و کمال انسان در دنیا و آخرت است، داشتن محیطی سالم و امن است، که انسان بتواند در پناه آن، به تربیت جسم و جان خویش بپردازد و اصولاً یکی از وظائف مهم بشر که حفظ جان است، جز با زیستن در محیط سالم و زیبا امکان پذیر نیست. بدین سبب شرط اولیه داشتن روحی سالم، جسم سالم است و جسم سالم نیز فقط زمانی حاصل می شود که انسان از محیط زیست طبیعی سالم و دلگشا بهره مند باشد.

محیط زیست طبیعی سالم تأثیر شگرفی بر روح و روان آدمی دارد. محیط پاک و آراسته و خرّم، زندگی را شاداب و معطر می سازد. شنیدن آواز روح بخش پرندگان، ترنم لطیف جویباران، آهنگ دلربای چشمه ساران، صفای سبز سبزه زاران، نسیم لطیف کوهستان، رقص دلنشین درختان و زیبایی شهر و دیار، همه و همه تأثیر اعجاب انگیزی بر زندگی و حیات انسان دارند. هر کسی از تماشای چنین منظره های زیبایی احساس آرامش و نشاط کرده و امنیت و آسایش را در حیات خویش لمس می کند. بر عکس، آسیب رساندن به محیط زیست و نابودی طبیعت باعث وارد آمدن صدمات و زیان های جبران ناپذیری به بشریت می شود.

افسردگی و افزایش بیماری های روحی و روانی انسان امروز بدون ارتباط به آسیب رساندن به محیط زیست نیست. هیچ کس نمی تواند منکر بشود که تخریب محیط زیست تأثیر منفی بر شیوه رفتار آدمیان می نهد، و اثرات ویرانگری بر اخلاق فردی و جمعی جامعه بشری بر جای می گذارد.

آب و هوا، درختان و گیاهان، غذاها و میوه ها و به طور کلی طبیعت و محیط زیست نقش عظیمی در زندگی بشر دارند.

سلامت محیط زیست بر هوش و استعداد و لیاقت های فردی اثر می گذارد و میانه روی در اخلاق و منش متأثر از میانه روی در محیط زیست است.

ساکنان مناطق معتدل کره زمین، دارای ویژگی ها و روحیه های خاص هستند که مقایسه با جوامع ساکن در مناطق گرمسیر و سردسیر، از تفاوت بسیاری برخوردارند.

محیط زیست افزون بر تأثیر در قد و قامت و چگونگی اندام ظاهری، بر فکر و اندیشه و اعمال و رفتار انسان دارای تأثیر شگرف است.(1)

قرآن کریم و روایات اسلامی فوائد بسیار آب، هوا، گیاهان و درختان را با تعبیرهای بسیار دقیق و گاهی شگفت انگیز برشمرده اند و از تأثیر به سزای آنها بر تن و روان آدمی سخن گفته اند.

دانشمندان مسلمان و غیرمسلمان نیز با توجه به طبیعت، از تأثیر حیرت آور آن بر جسم و جان انسان سخن ها گفته و در مقایسه با جامعه های مختلف بشری تأثیر فراوان طبیعت را بر اعمال و رفتار و فکر و اندیشه و نیز خصوصیات ظاهری انسان، تبیین و تشریح کرده اند. از این رو، در این نوشتار برآنیم تا با ذکر برخی از آیات و روایات و گفتار دانشمندان مسلمان و غیر مسلمان تأثیر محیط زیست طبیعی سالم بر انسان را مورد بررسی قرار دهیم.

آثار روانی آب و هوا بر انسان از دیدگاه قرآن و روایات

در آموزه های اسلامی از تأثیر طبیعت در انسان به گونه های مختلف، سخن به میان آمده است، چنان که قرآن کریم درباره اثر محیط زیست می فرماید: «و البلد الطیب یخرج نباته باذن ربّه و الذی خبث لایخرج الاّ نکدا...؛(2) سرزمین پاکیزه، گیاهش به فرمان پروردگار می روید؛ اما سرزمین های بدطینت و شوره زار، جز گیاه ناچیز و بی ارزش، از آن نمی روید.»

از این آیه شریفه استفاده می شود همان طور که طبیعت و سرزمین پاک در رشد و پرورش بهینه گیاهان مؤثر است، در رشد و تکامل انسان نیز مؤثر می باشد، و همان گونه که از زمینهای شوره زار، جز گیاهان بی ارزش نمی روید، محیط آلوده نیز تأثیر منفی و اثرات زیانباری بر تربیت انسان دارد.

براین اساس، امام علی(ع) در مذمت اهل بصره می فرماید: «اخلاق شما پست، پیمان های شما سست، سیره و روشتان دورویی و آب شهرتان شور(بدطعم) است.»(3) و در بیانی دیگر فرمود: خاک سرزمین شما بدبوترین خاکهاست؛ از همه جا به آب(سطح دریا) نزدیکتر و از آسمان دورتر است (منطقه پست و پایین) که 9دهم بدیها در محیط شماست.(4)

آب تأثیر شگرفی بر جسم و روح انسان دارد، به تعبیر قرآن کریم «مایه حیات» همه چیز آب است.(5) و به بیان امام صادق (ع) طعم آب، طعم زندگی است: از امام صادق (ع) در باره طعم آب پرسیدند، حضرت فرمود: «برای یادگرفتن بپرس، نه برای به دشواری انداختن؛ طعم آب، طعم زندگی است.»(6)

علامه مجلسی (ره) در تشریح این حدیث می نویسد: «مراد از (طعم زندگی) این است که طعم آب با سایر مزه ها قابل مقایسه نیست و از بالاترین وسایل برای ایجاد و بقای حیات است؛ پس مزه آب، مزه حیات است.»(7)

نگاه مسلمانان به آب، نگاهی سرشار از قداست و پاکیزگی و عظمت است، آب وسیله ای است که زمینه ارتباط آنان با معبودشان را فراهم می سازد. در شریعت اسلام هیچ کس نمی تواند به راز و نیاز با خدا بپردازد و در آستان مقدس او به نماز ایستد، مگر این که با آب خود را شستشو دهد(8) و این شستشو با آب دارای خصوصیات ویژگی ه ای است که اگر درست انجام شود، نام وضو و غسل به خود می گیرد.

هیچ مسلمانی نمی تواند به طواف خانه خدا بپردازد، جز آن که زمینه آن را با آب فراهم آورده باشد و نیز تماس با خطوط قرآن کریم جایز نیست، مگر این که قبلاً زلال آب تماس گرفته باشد.

آب نه تنها جسم ظاهری را شستشو می دهد، بلکه حالتی روحی و روانی در انسان ایجاد می کند و به او تقدس می بخشد.(9) و زمینه ساز راه یافتن به حریم مقدسات دینی می شود.

قرآن کریم می فرماید: «و انزلنا من السماء ماءً طهورا؛(10) ما از آسمان، آبی طهور فرو فرستادیم.»

مفسران در تشریح طهور گفته اند: طهور یعنی، بسیار پاکیزه که خود به خود پاک است و غیر خود را پاکیزه می کند، چرک را از جسم شستشو می دهد و پلیدی های روحی را از روان می زداید.»(11)

در روایات اسلامی به مسلمانان توصیه شده است که هرگاه برای تطهیر یا وضو نگاهشان به آب افتاد بگویند: «الحمدلله الذی جعل الماء طهورا و لم یجعله نجسا؛(12) سپاس خدای را که آب را (طهور) قرار داد (پاک و پاک کننده) و آن را پلید قرار نداده است.» بدین سان، آب با وصف پاک کنندگی، چهره ای مقدس به خود می گیرد که رفتن به حضور خالق یکتا بدون آن میسر نمی شود و (و آن گاه که آب یافت نشود و یا به دلیلی برای شخص مضر باشد، باید به جای آن بر خاک پاک تیمم کرد.)(13) و تماشای آب، شکر و سپاس الهی را می طلبد. افزون بر این، در روایات نگاه به آب جاری توصیه شده و آن را سبب جلای چشم و افزودن روشنایی آن دانسته اند. چنان که از امام صادق (ع) نقل شده است: «چهار چیز چهره را روشن و نورانی می کند که یکی از آنها نگاه کردن به آب جاری است.»(14)و نیز امام کاظم (ع) فرمود: نگاه به آب جاری چشم را جلا داده و به روشنایی آن می افزاید.(15) بر اساس این روایات نگاه کردن به آب جاری، خود نقشی به سزا در شادی و انبساط روحی داشته و علاوه بر روشن کردن چشم دل و افزایش بصیرت انسان، دارای تأثیر قابل توجهی در تقویت نور چشم ظاهری است.

افزون براینها، برخی آبها، مانند آب باران، آب جوشیده، آب زمزم، آب فرات و ...مورد تمجید بیشتری قرار گرفته و از آثار شگرف آنان بر جسم و روح آدمی اشاره شده است.

نقش تربیتی هوا

هوا نیز همانند آب یکی از عوامل فوالعاده مهم حیاتی برای زندگی انسان است؛ عامل حیاتی که بدون آن حتی لحظه ای زندگی امکان پذیر نیست. این عامل حیاتی اطراف زمین را فرا گرفته است و ما اکسیژن مورد نیاز خود را به وسیله تنفس از هوا می گیریم. در هوا مقادیر زیادی اکسیژن وجود دارد و گیاهان نیز پیوسته این موجود را تجدید می کنند و نمی گذارند این ماده حیاتی از اندازه لازم کسر شود. در بیانات معصومان (س) از تأپیر شگرف هوا بر جسم و جان سخن رفته و آثار مخصوص هوای هر فصل بیان شده است.

در منابع روایی اسلام به منافع فراوان گرما و سرما در طول سال اشاره شده و نیز در قرآن و روایات «بادها» با اهمیت تلقی شده اند. پیداست که باد چیزی جز هوا نیست و اگر هوا حالت وزش به خود گیرد، باد نامیده می شود.(16)

امام علی (ع) درباره اثر هوای هر فصل بر انسان فرموده است: «از سرما در آغاز آن (فصل خزان) پرهیز کنید و در پایان آن (فصل بهار) به اسقبال آن بشتابید (در پاییز خود را بپوشانید و در آغاز بهار از لباس های خود کم کنید)؛ زیرا تأثیر سرما بر بدنها و درختان یکسان است. اوّل سرما درختان را می سوزاند (باعث ریزش برگها و خشکاندن درختان می شود و پایان آن می رویاند درختان را به برگ و بار می آورد).»(17)

کلام امام درباره تأثیر طبیعت بر جسم و جان آدمی بسیار روشن و صریح است و همان گونه که طبیعت بر جسم و بدن اثرگذار است، بر روح و روان بشر نیز اثرگذار می باشد؛ حضرت در این بیان حکیمانه به مقایسه بین سرمای پاییز و سرمای بهار پرداخته اند گر چه به ظاهر، سرمای ابتدای پاییز و سرمای ابتدای بهار از جهت درجه برودت یکسان می نماید و هر دو فصل را فصل اعتدال هوا به شمار می آورند، ولی تأثیر این دو کاملاً متضاد بوده و اثری مخالف یکدیگر دارند.

ابن میثم بحرانی در شرح این مطلب می نویسد: پرهیز از اول سرما که ابتدای پاییز است به این دلیل است که تابستان و پاییز هر دو از جهت خشکی (یبوست) مشترک هستند و بدن ها با حرارت تابستان خو کرده اند؛ از این رو، هنگامی که با سرما مواجه شوند، به سرعت از آن متأثر شده و دو نیروی برودت و یبوست که طبیعت ضعف و فناست در بدن قوی می شود و به همین دلیل درختان خشک شده و برگ های آنها می سوزد و بدن ها ضعیف و لاغر می شود... امّا سرما در آخر زمستان و طلیعه بهار اثری به عکس دارد؛ زیرا زمستان و بهار در طبیعت رطوبت، اشتراک دارند، ولی زمستان سرد است و بهار گرم و از این رو سرمای آخر زمستان با حرارت بهاری ممزوج شده و از شدت سرما کاسته می شود و این اعتدال حرارت همراه با رطوبت زمینه مناسبی برای ایجاد طبیعت حیات و زندگی است و سبب رشد گیاهان و به برگ و بار آمدن درختان و تقویت بدن انسان ها می شود.(18) ابن ابی الحدید نیز ضمن تأیید سخن بالا، مواجه شدن بدن را با سرمای ابتدای پاییز به انسانی تشبیه می کند که ناگهان از مکان بسیار گرم به خانه بسیار سرد وارد شود، ولی مواجهه با سرمای طلیعه بهار، موجب ضرر نیست؛ زیرا بدن با سرمای شدیدتری در زمستان خود گرفته است.(19)

امام صادق (ع) در گفتگو با «مفضل بن عمر» به سودمندی بسیار در وجود سرما و گرما (در طول سال) اشاره فرموده و آن راسبب عبرت بشر و دلیل محکمی بر تدبیر حکیمانه الهی دانسته اند.

«(ای مفضل) به گرما و سرما با دیده عبرت بنگر که پیاپی بر این عالم وارد می شوند؛ این دو دما، با فزونی و کاستی و تعادل باعث شده اند که فصول و تنوع هوا در سال پدید آید و مصالح فراوان را در پی داشته باشند؛ این دو (گرما و سرما) بدن ها را دباغی کرده و باعث پایداری و استحکام آنها می گردند؛ تأمل کن که چگونه یکی از آن دو به تدریج وارد دیگری می شود و آن دیگری اندک اندک کم می شود و دیگری آرام آرام افزوده می شود تا هر یک به منتهی درجه خود در فزونی و کاستی برسند؛ اگر یکی از آن دو، ناگهان وارد دیگری می شد، باعث بیماری و زیان بدن ها می شد....»(20)

در قرآن و روایات اسلامی از تأپیر مهم بادها در زندگی انسان و نقش عظیم آن در عدم تعفن اشیای روی زمین سخن به میان آمده است. خداوند متعال در سوره مبارکه ذاریات، سوره را با سوگند به بادها آغاز می کند: «و الذاریات ذروا» که همه مفسران قرآن مراد از آن را بادها دانسته اند(21) و دلیل آن را بیان پیامبر اکرم(ص)(22)و حدیث امام علی (ع)(23) در پاسخ سوال ابن کوا و... دانسته اند.

شیخ طوسی (ره) پس از بیان این که شاید مراد قسم به پروردگار بادها باشد، می گوید: اگر قسم به خود بادها باشد دلیل آن، عظمت مهمی است که در سکون و وزش بادها، برای پراکندن ابرها و گردافشانی میوه ها و غذاها نهفته است.(24) مرحوم طبرسی دلیل قسم به بادها را دو چیز دانسته است: نخست سودمندی های فراوان در بادها برای بندگان؛ و دوم این که بادها دلیلی بر وحدانیّت خداوند و نوآوری آفرینش اوست.(25) جالب این است که خداوند پس از سوگند به بادها، به سه چیز دیگر سوگند خورده است: «فالحاملات وقرا فالجاریات یسرا فالمقسّمات أمرا»(26) گرچه مراد از آنها را ابرهای حامل باران و کشتی ها و ملائکه دانسته اند، اما بعید نشمرده اند که مراد از این سه نیز بادها باشند و فخر رازی این احتمال را نزدیکتر به واقع دانسته است؛ زیرا بادها افزون بر پراکنده کردن ابرها و گردافشانی غذاها، ابرها را حمل و جابجا کرده و در فضا به آسانی جریان داشته و ابرها را برای نقاط مختلف زمین تقسیم می کند.(27) در هر صورت سوگند به بادها، نشان از نقش عظیم بادها بر زندگی بشر و تأثیر آن بر جسم و جان انسانهاست؛ روایات اسلامی این نکته را به روشنی بیان کرده و متذکر شده اند که بادها باعث عدم تعفّن اشیای روی زمین هستند و اگر بادها وجود نداشتند، تعفّن اشیا و آلودگی محیط زیست بشر، مشکلات بسیاری را برای انسان به وجود می آورد.

امام صادق(ع) در این باره فرمود:

«اگر چند روز بادها حبس شده و نوزند، همه چیز تغییر پیدا کرده و فاسد می شوند.»(28)

علامه مجلسی در شرح این حدیث می نویسد: بادها باعث دفع فساد از اشیای روی زمین می شوند و به منزله روح و بدن هستند که هرگاه روح از بدن خارج شود، بدن متعفن می شود، چنان که اگر باد نوزد، فساد و تعفن روی زمین را فراخواهد گرفت.(29)

امام صادق (ع) در گفتگو با مفضل، به تفصیل از سودمندی های باد سخن گفته که هر یک با واسطه و یا بدون واسطه بر جسم و جان انسان اثر می گذارند، حضرت می فرماید: «باد باعث خوشبوئی اجسام بوده و ابرها را از جایی به جایی منتقل می کند تا سود آن به عموم مردم برسد و نیز باعث برانگیختن و پدید آمدن ابرها و پراکنده کردن آنها و بارور شدن گیاهان و درختان(30) و حرکت کشتی ها و سد شدن آب و خشک شده رطوبت ها و لطیف شدن غذاها و بر افروختن آتش و زنده شدن چیزهای روی زمین می شود.»

«پس اگر باد نبود گیاهان خشک و شکسته و همه چیز فاسد شده و حیوانات می مردند.(31) نمی نگری (ای مفضل) که هنگام خوابیدن و رکود باد چگونه مصیبت برپا می شود و جان ها را در معرض هلاکت می افکند، سالمان را بیمار و بیماران را ناکار و میوه ها را فاسد و سبزی ها را متعفن می گرداند، و «وبا» را به دنبال دارد و غلات را نابود می کند.»(32)

ابن عباس باد را لشکر بزرگ خداوند دانسته است. از وی گزارش شده است که آب و باد دو لشکر از لشکرهای الهی اند و باد لشکر بزرگ خداست.(33)

تأثیر محیط زیست بر انسان از دیدگاه اندیشمندان اسلامی و غیر اسلامی

تأثیر محیط زیست در زندگی انسان را کسی نمی تواند نادیده انگارد. این موضوع از چنان اهمیتی برخوردار است که دانش جدید به عنوان «اکولوژی» در کنار سایر دانش ها پدیدار گشته است. این دانش، عبارت است از: «مطالعه روابط میان موجودات و محیط زیست آنها» بنابراین، «اکولوژی انسانی» تحقیقی درباره تأثیر انسان بر روی محیط زیست و تأثیر محیط زیست بر انسان می باشد. و محیط زیست به قول «راجرز» (متخصص دانش اکولوژی) نه فقط شامل وسائل مادی و فضای محیط بر دنیای انسان می گردد، بلکه اشیای غیر مادی (فرهنگ) را نیز در برمی گیرد، می باشد.(34) و که در واقع طیف گسترده ای از عوامل احاطه کننده، اعم از انسانی و غیر انسانی، ملموس و غیرملموس را «محیط» گویند.(35)

انسان موجودی تأثیر پذیر است؛ محیط اطراف بر او اثر می گذارند و شخصیت او در محیط زندگی او شکل می یابد.

دانشمندان مباحث تربیتی، محیط زندگی انسان را به دو نوع مهم تقسیم کرده اند:

الف ـ محیط اجتماعی: منظور از محیط اجتماعی، انسان ها و روابط و پیوندهایی است که افراد یک جامعه را احاطه نموده است. پیوندهای فرهنگی که به وسیله رسانه های جمعی و مجلات و نشریات و کتب و صدا و سیما صورت می گیرد. و پیوندهای اقتصادی که به وسیله داد و ستد و ... و پیوندهای سیاسی به وسیله حکومت، و پیوندهای اخلاقی ... که بین افراد حاکم است. و خلاصه عوامل تشکیل دهنده محیط اجتماعی، موضوعاتی است که در دانش اجتماعی و علوم انسانی مورد بحث قرار می گیرد. این نوع محیط در تکوّن شخصیت انسان نقش به سزایی دارد که در مباحث تربیتی باید بحث شود.

ب ـ محیط جغرافیایی (طبیعی): منظور از آن، همه عوامل در برگیرنده انسان است و آن عبارت از: آب و هوا، نور و حرارت، مسکن و خوراک، پوشاک و.... هر امر مادی که انسان به آنها احاطه شده است، به مقدار قابل ملاحظه ای در تکون شخصیت او مؤثر است و هر انسانی تا حدی صفات و خلقیاتش متناسب با محیط زیست طبیعی اوست؛ چنان که محیط زیست طبیعی در تشکیل صفات جسمانی، از سفیدی و سیاهی و رنگ مو، چاقی و لاغری و بلندی و کوتاهی قد و مزاج و سایر صفات جسمانی تأثیر به سزایی دارد.

متفکران و دانشمندان نیز از دیرباز به این نکته مهم توجه داشته و به مناسبت هایی آن را یادآور شده اند؛ آنان معتقدند که شرایط زندگی و آب و هوا و شرایط جغرافیائی در زندگی انسان و در تکون شخصیت وی تأثیر به سزایی دارد. توجه به محیط جغرافیایی، ویژه تنها ژئوپولیتنها نیست، بلکه اندیشمندان، فلاسفه، سیاستمداران، نظامیان و علمای اجتماع از هردوت و ارسطو گرفته تا ابن سینا و منتسکیو و ابن خلدون، رابطه اقلیم را با رفتار انسانی مورد بررسی قرار داده اند. پیروان مکتب بقراط در قرن پنجم قبل از میلاد، تأثیر آب و هوا و شرایط جغرافیائی را در عادات و اخلاق و فیزیولوژی انسان مطرح ساختند.

ارسطو، بر این باور بود که: انسان و محیط زیست دو چیز جداناپذیر از یکدیگرند؛ به نظر وی، انسان هم از عوامل جغرافیایی (محیط طبیعی) و هم از نهادهای سیاسی، تأثیر می پذیرد.(36)

فیلسوف مشهور، ابن سینا، پستی و بلندی های زمین را در چگونگی سامان یابی تن و روان آدمی مؤثر می دانست. وی کوهستانی بودن منطقه سکونت انسان را سبب چالاکی و دلیری دانسته و متقابلاً بر این باور بود که پستی و خفگی منطقه سکونت، افسردگی و بیماری را در پی دارد. وی دراین باره می نویسد:

«ساکنان مناطق مرتفع و کوهستانی، نیرومند، قوی بنیه، دلیر و چالاک اند و کسانی که در مناطق خوش آب و هوا سکنی گزیده اند از نشاط و شادابی و سلامتی خاصی برخوردارند.(37) مردمان سرزمین های مرتفع، تندرست، نیرومند، چست و چالاک و دارای عمر زیاد هستند، و ساکنان مناطق سنگلاخی دارای تن سخت و در هم فشرده و مفاصل محکم اند، قوی بنیه و در جنگ ها دلیرند، در یاد گرفتن حرفه ها زیرک و اغلب کم خواب و بد اخلاق هستند.»(38)

همان گونه که پستی و بلندی سرزمین ها، بر ساکنان آنان تأثیر می گذارد، بادها و نسیم های فصلی و نیز آب و هوا مناطق گوناگون بر جسم و جان انسان دارای تأثیرهای متفاوتی هستند. باد پاییزی بدن را خشک و پژمرده می کند و بر عکس نسیم دلنواز بهاری روح افزاست، دل را جلا می دهد، خستگی را از تن می زداید و آدمی از نشاط و شادابی زاید الوصفی برخوردار می شود.

ساکن مناطق گرمسیر، در مقایسه با مردم ناطق سردسیر، دارای تفاوت های بسیاری در جسم و جان و تن و روان هستند؛ آب و هوای مناطق مسکونی آنان نه تنها به رنگ پوست و زیبایی اندام تأثیر می گذارد، بلکه حتی خلق و خوی آنان نیز، از آن متأثر می شود.

دانشمندان مسلمان همواره بدین نکته توجه داشته و بر آن تأکید کرده اند، از این روی به تعریف آب و هوای خوب و بد پرداخته اند.

ابن سینا معتقد بود که ساکنان مناطق سردسیر، نیرومند و از دل و جرأت بیشتری برخوردارند و اگر منطقه مسکونی آنان مرطوب نیز محسوب شود، مردمانش چاق و تر و تازه اند.

وی همچنین مردم مناطق مرطوب را به زیبا رویی توصیف کرده و در عین حال بر این نکته توجه می دهد که آنان در ورزش زود خسته می شوند.

همچنین او متذکر می شود که روحیه و حالات و رفتار مردم مناطق خشک کاملاً برعکس حالات و رفتار مردم مناطق مرطوب است.(39)

ابن سینا به طورکلی در معرفی هوای خوب و بد چنین می گوید: «هوای خوب و مطلوب، هوایی است که آزاد باشد و مواد خارجی از قبیل بخار و دود با آن نیامیخته باشد و نیز در بین دیوارها و سقف محبوس نباشد (و آن در صورتی است که تباهی فراگیر بر هوا عارض نشده باشد و گرنه هوای جاهای سرپوشیده سالم تر است) و بوی بد به دور باشد؛ هوای آزاد علاوه بر شرایط یادشده، لازم است از نسیم های مطبوع مدد گیرد. بدیهی است که بادهای سلامت بخش غالبا در بلندی ها و جلگه های هموار می وزد.»(40)

به طورکلی می گوییم هوایی که بعد از غروب خورشید زود سرد شودو هنگام طلوع خورشید زود گرم شود، هوایی لطیف است و در حالت عکس مخالف آن، بدترین هوا آن است که دل را افسرده و نفس را تنگی بخشد.(41)

ابن سینا در مورد هوای آلوده می گوید: هوای آلوده، تنفس را تنگ و اخلاط را زیاد می کند. وجود هوای آلوده را با دو علامت می توان تشخیص داد: نخست این که در چنین هوایی ستارهگان کوچک در آسمان به زحمت دیده می شوند؛ دوم این که درخشندگی ستارگان درخشان کاهش می یابد و این اجرام مرتعش به نظر می رسند.(42)

منتسکیو در قرن هیجدهم به تفصیل از آثار شرایط جغرافیائی سخن گفت. منتسکیو عوامل جغرافیائی مانند، اقلیم، منابع طبیعی، کوهستانی بودن یا جزیره نشینی و صحرانشینی را بر خلق و خوی اقوام مؤثر می داند. منتسکیو در اثر مشهور خود «روح القوانین» درباره طبیعت و آب و هوا بحث کرده و می گوید: صفات روح و عواطف انسانی در اثر آب و هواهای مختلف تفاوت دارند. او می گوید که هوای سرد منتهی الیه الیاف خارجی بدن ما را منقبض می کند و این انقباض باعث افزایش فعالیت آنها شده، موجب برگشت خون از انتهای بدن به طرف قلب شده و هوای سرد طول این الیاف را کمتر نموده و بر نیروی آنها می افزاید. برعکس هوای گرم منتهی الیه الیاف را سست و دراز می کند و از نیرو و قابلیت حرکت آن می کاهد. از نظر منتسکیو انسانی که در اقالیم سردسیر پرورش می یابد دارای قوت بیشتر، قلبی قوی تر، اعتماد به نفس، گذشت، عدم انتقام، صداقت و دوری از حیله و نیرنگ است.(43) همچنین وی می نویسد: «در کشورهای شمال، بدن شبیه به یک ماشینی است که سالم و خوب شناخته شده باشد؛ اما زمخت است. چنین بدنی لذت خود را در چیزهایی می داند که بیشتر اعمال بدنی را تحریک کند و بنابراین از شکار و مسافرت و جنگ و شراب لذت می برند. در کشورهای شمالی ملتهایی خواهید یافت که کمتر معایب دارند و به اندازه کافی صداقت و صراحت لهجه و تقوی در آنها یافت میشود؛ ولی به کشورهای گرمسیر وقتی نزدیک می شوید، گمان خواهید کرد که از سرچشمه اخلاق دور می شوید. عواطف شدید تولید جنایات بزرگ می کند هر کس می خواهد مزایای تسکین امیال و عواطف را از دست دیگری برباید و به خود تخصیص دهد.»(44) وی در همان اثر معروفش می نویسد: «آب و هوای گرم، کم و بیش موجب سستی می شود و برعکس در آب و هوای سرد اثری است که سکنه آن نقاط را کم و بیش نیرومند می نماید و می توانند زحمات سخت و طولانی را تحمل کنند؛ این موضوع نه تنها با مقایسه ملل و کشورهای مختلف ثابت می شود، بلکه هرگاه در یک کشور نیز سکنه نقاط گرمسیر و سردسیر آن را با هم مقایسه نمائید، این حقیقت به دست می آید. مثلا جرئت و فعالیت ملل شمالی چین زیادتر از فعالیت ملل جنوبی آن کشور است و همین طور فعالیت سکنه کره شمالی از سکنه جنوبی آن بیشتر می باشد.»(45)

مورخ مشهور ابن خلدون نیز در مقدمه خویش تأکید فراوانی بر آب و هوا و نقش آن در امر عمران و آبادانی نموده است؛ وی معتقد است که ساکنان مناطق معتدل (که از حرارت سوزان جنوب و سرمای شمال کره زمین در امانند) از جهت خلق و خوی و صورت و سیرت در اعتدال قرار دارند و برای ایجاد تمدن و عمران، معاش و اقتصاد و هنر و دانش مناسب ترند. او مرز این بحث را تا مسئله نبوتها پیش برده و دلیل بعثت انبیاء در این مناطق را (چرا که خبری از بعثت پیامبری در مناطق قطب شمال یا جنوب به ما نرسیده است) در همین نکته دانسته و رشد علوم و صنایع و ... را در این مناطق در ارتباط با همین مطلب می داند و متذکر می شود که دوری از اعتدال در آب و هوا، موجب دوری از دانش و دین و نیز دوری از رفتارهای انسانی می شود.

ابن خلدون می افزاید: «محیط زیست بر هوش و استعداد، درایت و کفایت فردی اثر می گذارد و سلامتی عقل و روح و میانه روی در اعمال و رفتار در گرو سلامت محیط زیست است. ساکنان مناطق معتدل کره زمین، از نشاط و شادابی ویژه ای برخوردارند، روش آنان معتدل و منشی میانه دارند، افراط و تفریط در زندگی آنا کمتر و آبادانی و عمران در مناطق آنان بیشتر است. اعتدال بر جسم و رنگ پوست و اخلاق و عقاید آنان حاکم است، دوراندیشی و تعقل در امور و شیوه آنهاست و سبک سری و شادی بیش از حد کمتر در بینشان رواج دارد، نوع قد و قامت، رنگ و چگونگی اندام ظاهری و درونی و حتی فکر و اندیشه و اخلاق و منش هرکس به طبیعت و محیط زیست وی بستگی دارد.»(46)

همچنین می گفت: «مردم سکن در کوهستان ها، یعنی مناطق سرد، بیشتر آینده نگر و اهل تفکر و سحر خیزند و همواره آذوقه سال آینده را فراهم می آورند.»(47)

ارسطو نیز بر این مسئله تأکید دارد که: «مردم اروپا دلیرند، ولی کم هوش، لیکن مردم آسیا هوشمندند.»(48)

از مطالب ذکر شده درمی یابیم که پستی و بلندی سرزمین ها و نیز گرمسیر و سردسیر بودن آب و هوای مناطق (شرایط اقلیمی) مختلف بر جسم و روح آدمی تأثیر بسیار مهمی دارند؛ به طوری که حتی شکل ظاهری و رنگ پوست هرکس با منطقه مسکونی او در ارتباط مستقیم است و علاوه بر آن، شرایط اقلیمی بر خلق و خوی و رفتار و منش انسان اثر قابل توجهی دارد.

نکته شایان ذکر این که، محیط جغرافیائی حتی بر سیاست، اجتماع، و اقتصاد، نیز تأثیر می گذارد؛ به گونه ای عده ای از دانشمندان، عقب ماندگی و یا پیشرفت جوامع بشری را مربوط به موقعیت جغرافیائی و اوضاع اقلیمی آن می دانند. گروهی دیگر از دانشمندان دائره تأثیرگذاری موقعیتهای جغرافیائی را آنقدر وسعت داده اند که حتی موسیقی، سازها، نواها و رقص های اقوام مختلف را بازتاب اوضاع و احوال جغرافیائی و اقلیمی مختلف آنها می دانند. گروهی از دانشمندان معتقدند که عوامل ژئوپولیتیکی تأثیر مستقیمی در منازعات و بحرانهای قومی داشته و طبیعت و ساختار جغرافیائی جوامع نقش بزرگی در ساختار روحی مردم نیز ایفا می کند. آنها می گویند: کوه های بلند و سر به فلک کشیده، معلمان بزرگی اند که غرور و سرکشی را بر ساکنان خود می آموزند و زندگی در آغوش آنها روحیه انسان را سخت و مقاوم بار آورده و ساختار روانی او را به شکل کوه در می آورد. طبیعت نقش مؤثری در هویت ملتها و تمدنها داشته که صفحات نخستین تاریخ بشر گواه روشنی بر آن است.

تأثیر گیاهان در انسان از نظر اسلام

گیاهان و درختان، سهمی به سزا و نقشی بسیار مهم در زندگی بشر دارند. تلطیف هوا، تعادل دمای محیط، حفاظت از خاک و تأمین

بخشی از مواد غذایی مورد نیاز انسان و سایر موجودات، بخشی از سودمندیهای فراوان آنهاست. افزون بر اینها، گیاهان و به طورکلی فضای سبز که شامل مراتع و جنگلها و پارکها می شود، تأثیر بسیار مثبتی بر روح و روان آدمی دارند.

تماشای گلبرگ های لطیف و خوش رنگ، غنچه های زیبا و بانشاط، شکوفه های دلربا و جذاب، گلهای رنگارنگ و باطراوت، ترکیب موزون برگها، چشم انداز بهجت آور بوستان ها و جنگل ها، انسان را غرق در لذت و شادی می کند. افسردگی ها و غمها را می زداید و در وی تازگی سرورآمیز می آفریند.

تماشای گیاهان خرم و سرسبز و نگاه به مناظر جذاب آنها، از مواردی است شریعت اسلام بدان دعوت نموده است، و تعبیرهای پیشوایان معصوم (ع) نیز در بیان فوائد فراوان این نعمت های خدادادی (گیاهان)، بسار حیرت انگیز است.

قرآن کریم در چندین آیه، گیاهان را «شادی آفرین» دانسته و آنها را به «بهجت انگیزی» توصیف می کند که به جهت اختصار به سه آیه شریفه اشاره می کنیم:

قرآن کریم می فرماید: «و تری الارض هامده، فإذا انزلنا علیها الماء اهتزّت و ربت و انبتت من کل زوج بهیج؛(49)زمین را مرده و فسرده می بینی و چون آب باران بر آنها فرستیم، بجنبد و بر دمد و انواع گیاهان زیبا و شادی آفرین برویاند.»

واژه «بهیج» از ماده «بهج و بهجه» است که به معنای شادی، خوشحالی و سروری است که از نیکویی و زیبایی چیزی برخیزد. چنان که مفسر بزرگ شیعه، شیخ طوسی (ره) می فرماید:

«بهجت، چشم انداز زیبایی است که وقتی انسان بدان می نگرد، غرق در شادی و سرور می شود ...(50) و «بهیج» صورت زیبایی است که تماشای آن لذت آور و سرورآفرین است.»(51)این آیه شریفه مشعر بر این است که در پرتو فرود آمدن باران، زمین جنبشی سرورآمیز را آغاز می کند و در پی آن، اناع گوناگون گیاهان در آن می روید و سبزی و خرمی آن چشم هر بیننده ای را می نوازد و قلبش را سرشار از شادی و بهجت می نماید.

همچنین در آیه ای دیگر می فرماید:

«و الارض مددناها و القینا فیها رواسی و انبتنا فیها من کل زوج بهیج؛(52) زمین را بگستردیم و در آن کوه های بلند و استوار نهادیم و از هرگونه گیاه زیبا و بهجت افزا در آن رویاندیم.»

همچنین در این باره در آیه دیگر خداوند متعال وصف زیبای «ذات بهجه» را به درختان داده و می فرماید: «و انزل لکم من السماء ماء فانبتنا به حدائق ذات بهجة؛(53)خداوند برای شما از آسمان آبی فرو فرستاد که بدان بوستان های خرم و شادی آفرین رویاندیم.» این طراوت، نشاط و بهجت انگیزی گیاهان و درختان در انسان انگیزه ای ایجاد می کند و او را به سمت عمران و آبادانی زمین و امیدواری به زندگی سوق می دهد. چنان که علامه شعرانی (ره) در این باره می نویسد: «خرمی گیاه سبز و درخت و گل و شکوفه که در این آیات ذکر شده است، در انسان رغبت و نشاطی به وجود می آورد که زمین را آباد کند و کشت و زرع بسیار شود و روزی مردم فراح گردد.»(54)

در سخنان گوهربار معصومان (ع) نیز از تأثیر بسیار مثبت گیاهان و درختان در جسم و روح آدمی، تعبیرهای گونانی آمده است.

در برخی از قبیل روایات، از تأثیر مناظر سرسبز بر تقویت دیده و بصیرت انسان و زودن افسردگی ها و از بین رفتن بیماری ها روحی و روانی، سخن به میان آمده است، و در بعضی از رقابت لذت تماشای گیاهان با لذت های دیگر بحث شده است، که به جهت اختصار، به برخی از آنها اشاره می کنیم:

در روایتی از امام صادق (ع) نقل شده که فرمود: «چهار چیز چهره را نورانی و روشن می کند که یکی از آنها تماشای گیاهان خرّم و سرسبز است.»(55)

از امام کاظم(ع) نیز روایت شده که فرمود: «ثلاثة یجلین البصر، النظر الی الخضرة و النظر الی الماء الجاری و....؛(56) نگاه به گیاهان خرم و سرسبز، چشم را جلا می دهد و بر روشنایی آن می افزاید.» گاهی احتمال داده می شود که مراد از این گونه روایات این است که نگاه کردن بر سبزی و خرمی گلها و گیاهان، بر بصیرت آدمی می افزاید و چشم دل را روشن می سازد؛ زیرا در برخی تعبیرها، این گونه آمده است:

«نگاه به سبزی و نشستن روبه روی کعبه (و نگریستن بدان) .... و پاکیزه نگه داشتن محل سکونت، بر قوت دیده می افزاید.»(57)

اما با امعان نظر درمی یابیم که ذکر موارد دیگری در ردیف گیاهان سرسبز، همچون «آب جاری» و «سرمه کشیدن هنگام خواب»، شاهد بر این است که موارد یاد شده در روایات، علاوه بر روشن کردن چشم دل و افزودن بر بصیرت آدمی، که با نظاره و تأمل عمیق در تمام مخلوقات الهی به دست می آید دارای تأثیر مهمی در تقویت نور چشم ظاهری است.

در روایتی از امام رضا (ع) نقل شده که فرمود : «الطیب نشره و العسل نشره، و الرکوب نشره و النظر الی الخضره نشره؛(58)بوی خوش، عسل، سوارکاری و نگاه به مناظر سرسبز و خرم، باعث نشاط و شادی می شود.»

بر طبق این نقل، نگاه به مناظر جذاب و سرسبز گیاهان برخی از بیماری ها را روحی و روانی را از بین می برد و افسردگی ها و غمها را می زداید. چنان که تشریح منعای واژه «نشره» مؤید آن است : «نشره چیزی است که موجب آرامش وراحتی اعصاب. می شود، پس از آن که دچار بیماری و افسردگی شده است.»

از مجموع روایات یاد شده درمی یابیم که تماشای سرسبزی و خرمی گیاهان و درختان لذت بخش و شادی آفرین است؛ به گونه ای که گاه شگفتی و حیرت انسان را برمی انگیزد و با دیگر لذتها و خوشی ها رقابتی پیروزمندانه می کند.

امام صادق (ع) به مفضلّ می فرماید: «مع ما فی النبات من التلذذ بحسن منظره و نظاراتها التی لایعدلها شی ء من مناظر العام و ملاهیه.»(59)

امام صادق (ع)، در ابتدا متذکر منافع فراوان گیاهان و درختان و استفاده بیشتر از آنها می شود، و آن گاه می فرماید: نگاه کن به گل های رنگارنگ، شکوفه های زیبا و درختان سرسبز و خرم، جنان لذتی به آدمی می بخشد که هیچ لذیی را با آن برابر، نمی توان کرد.

در منابع روائی اسلام، بر این نکته تاکید شده که «سفره های خویش را با سبزی آراسته کنید» و نهادن سبزی در سفره، در ردیف «بسم الله» ذکر شده است:

«سفره های خود را با سبزی، سرسبز کنید؛ زیرا وجود سبزی در سفره همراه با بسم الله، دورکننده شیطان است؛ در روایتی دیگر آمده است: سفره های خود را با سبزی زینت دهید.»(60)

در روایت دیگری، «حنّان» گزارش می کند که: «من همراه امام صادق (ع) بر سر سفره بودیم، حضرت سبزی میل فرمود، ولی من به دلیلی سبزی مصرف نمی کردم، امام به من فرمود: مگر نمی دانی که هیچ گاه برای امیرالمؤمنین، علی (ع) غذا نمی آوردند، مگر این که در کنار آن سبزی وجود داشت؟ گفتم چرا؟ حضرت فرمود: دلهای مؤمنان سبز است و به سبزی اشتیاق دارد.»(61)

بر اساس روایت دیگری امام کاظم (ع) فرمود: «اما علمت انّی لا آکل علی مائدة، لیس فیها خضرة؟؛(62) من از سفره ای غذا نمی خورم که در آن سبزی نباشد.»

روایات یاد شده، به روشنی بر اهمیت نظاره و مصرف سبزی ها دلالت دارد و تأکیدی است بر تأثیر سبزی ها بر جسم و روح آدمی.

برخی از روایات تأثیر مثبت و شگرف استشمام گلها و یا درختان ویژه ای را در روان آدمی برشمرده است؛ چنان که امر به استشمام گل سرخ و نرجس و... شده است و بوی عطرآگین ملائکه به بوی خوش گل تشبیه شده است.

امام کاظم (ع) به نقل از پدران بزرگوارش (ع) از پیامبراکرم (ص) نقل می کند که حضرت فرمود: «بوی خوش فرشتگان الهی، بوی (دل انگیز) گل است...»(63)پیامبر اکرم (ص) در اهمیت استشمام گل سرخ فرمود: «هرکس می خواهد بوی عطرآگین مرا ببوید، گل سرخ را استشمام کند.»(64)

درباره گل نرجس نیز از پیامبر اسلام (ص) نقل شده که فرمود: «گل نرجس را حد اقل در هر روز یا در هر هفته یا در هر ماه یا در هر سال و یا در طول عمر یکبار ببوئید؛ زیرا در دل انسان مایه ای از جنون و جذام و برص وجود دارد که استشمام گل نرجس آن را ریشه کن می کند.»(65)

از امام علی (ع) نیز نقل شده که فرمود: «گل نرجس را حد اقل در هر سال یک بار ببوئید؛ زیرا در دل انسان حالتی است که تنها گل نرجس آن را می زداید.»(66)

در روایتی از امام رضا (ع) نیز نقل شده که فرمود: «استشمام گل نرجس را به تأخیر نیندازید؛ همانا بوئیدن آن مانع از ابتلاء به زکام در زمستان است.»(67)

بدیهی است، این گونه روایات، بیانگر اهمیت استشمام گل به ویژه گل سرخ و گل نرجس و بیان کننده تأثیر مهم و شگرف آن بر جسم و روان آدمی است.

از آنچه گذشت درمی یابیم که غنچه ها، شکوفه ها، درختان، جنگلها و مراتع از زیبای های طبیعت اند که خداوند در زمین به ودیعت نهاده است.

اساسا تأمل عمیق در مظاهر زیبای عظیم آفرینش در جسم و روح آدمی سه اثر بسیار بزرگ دارد:

الف ـ تماشای طبیعت سرسبز و اصولاً شگفتی های زیبای جهان هستی می تواند انسان را به نظاره زیبایی های نامحسوس رهنمون کند؛ به گونه ای که حقایقی چه به طور مستقیم و چه به طور غیرمستقیم برای انسان روشن خواهد گشت که حتی در احساس عظمت ملکوت درونی و ملکوت بیرونی ظاهر خواهد گشت، ولی متأسفانه چه اندک اند افرادی که قدرت گذشت از سطوح ظاهری درون و بیرون به اعماق حقایق و به قول افلاطون از سایه ها به واقعیات را بوده و از این راه به معرفت های والاتری در قلمرو درون ذات و برون ذات موفق شوند.

ب ـ غم ها را می زداید، به انسان آرامش و آسودگی خاصی می بخشد و او را شاد و خوشحال می کند.

ج ـ خداوند روح بشر به گونه ای آفرید که استعداد بسیار گسترده ای دارد که بدون ارتباط با زیبایی ها، راکد و خنثی می گردد و در نتیجه روح تنها با کمیت و گسترش های مادی محض ارتباط پیدا می کند و خود را در قفس می بیند.

پی نوشت ها:ـــــــــــــــــــــــ

68. مقدمه ابن خلدون، ص 82.

69. سوره اعراف، آیه 58.

70. صبحی صالح، نهج البلاغه، خ13.

71. همان.

72. سوره انبیاء، آیه 30.

73. بحارالانوار، ج66،ص447.

74. همان.

75. داشتن وضو یا غسل شرط تکالیف واجب است و برای انجام دعاها و تکلیف های مستحبی، مستحب است و اصولاً وضو داشتن در تمام حالات در اسلام امری نیکوست. (ر.ک: عروة الوثقی، ج1،ص141وسائل الشیعه، ج1،ص258.

76. وسائل الشیعه، ج1،ص276.

77. سوره فرقان،آیه 48.

78. ر.ک: تفسیرالمیزان، ج15،ص226،تفسیر مجمع البیان، ج7،ص301،تفسیر کشاف، ج3،ص284.

79. وسائل الشیعه، ج1،ص110و 282.

80. سوره نساء،آیه 43 ،سوره مائده،آیه 6.

81. بحار الانوار، ج76،ص289.

82. همان، ج10،ص246و ج59،ص144.

83. در گفتگو بین امام صادق(ع) و مفضل نیز به این نکته اشاره شده است: «و منه ج الهواء( الریح الهابة». بحارالانوار، ج3،ص 120.

84. نهج البلاغه، فیض الاسلام، ص 1146،حکمت ؛123 صبحی صالح، ص 491،حکمت 128.

85. کمال الدین هیثم بن علی بن میثم بحرانی، شرح نهج البلاغه، قم، انتشارات دفترتبلیغات، ج5،ص311.

86. شرح نهج البلاغه، ج18،ص319.

87. بحار الانوار، ج3،ص118.

88. ر.ک :روح المعانی ، آلوسی، ج 27 ـ 28،ص2،مجمع البیان ، طبرسی، ج9،ص254،تبیان، طوسی، ج9،ص379،تفسیر شبر، ص486،تفسیر کشاف، زمخشری، ج4،ص 394.

89. روح المعانی، ج28ـ27،ص2.

90. کشاف، ج4،ص394.

91. التبیان، ج9،ص379.

92. مجمع البیان، ج9،ص254.

93. سوره ذاریات،آیه 4ـ2.

94. تفسیر المیزان، ج18،ص369،کشاف، ج4،ص394.

95. بحارالانوار، ج57،ص15.

96. همان.

97. بارور کردن گیاهان توسط بادها در قرآن نیز مطرح شده و ریاح لواقح نامیده شده اند، سوره حجر،آیه 22.

98. بحارالانوار، ج57،ص 7و ج3،ص102.

99. همان، ج3،ص119.

100. همان، ج57،ص18.

101. ادوارد، س، راجرز، اکولوژی انسانی و بهداشت، دیباچه مؤلف، ترجمه: دکتر سیاوش آگاه، چاپ اول، سال1348،مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی.

102. ر.ک: جمیز بابر و مایکل اسمیت، ماهیت سیاستگذاری خارجی، ترجمه دکتر سیف زاده، ص135،چاپ اول، سال1373،تهران، نشر قومس.

103. همان، ص138ـ134.

104. قانون، ابن سینا، کتاب اول، ترجمه عبدالرحمن شرفکندی (هه ژار)، چ: ششم، سروش، 1370،ص213.

105. همان، ص213.

106. همان.

107. قانون در طب، کتاب اول، ص197.

108. همان، ص214.

109. همان، ص199.

110. منتسکیو، روح القوانین، ص230.

111. همان، ص233.

112. همان، ص274.

113. مقدمه ابن خلدون، ص86ـ82.

114. همان، ص161.

115. ر.ک: ارسطو، سیاست، ترجمه حمید عنایت، شرکت سهامی کتابهای جیبی، چاپ سوم، 1358،ص297.

116. سوره حج،آیه 62.

117. التبیان فی تفسیرالقرآن، ج8،ص108.

118. همان، ص239.

119. سوره ق،آیه 7.

120. سوره نمل،آیه 60.

121. نثر طوسی، ص97.

122. بحارالانوار، ج76،ص289،و ج73،ص«:94اربع یضئن الوجه: النظر الی الوجه الحسن، و النظر الی الماء الجاری، و النظر الی الخضرة و الکحل عندالنوم».

123. تحف العقول «ابن شعبه» مترجم عطایی؛ بحار ج10، ص246 و ج59، ص 144و ج75،ص291و ج101،ص 45و با تعبیر «یجلون البصر» در ج76،ص291،الشوکانی، الفواید المجموعه، ص241.

124. قال الشافعی: «اربعه تقوی البصر: الجلوس تجاه الکعبه، الکحل عندالنوم و النظر الی الخضره و تنظیف المجلس.»

125. بحارالانوار، ج76،ص289.

126. بحارالانوار، ج3،ص129.

127. مکارم الاخلاق، ص176.

128. وسائل الشیعه، ج16،ص513.

129. وسایل الشیعه، ج 16،ص531.

130. بحارالانوار، ج66،ص177.

131. همان، ج73،ص147و ج62،ص299 با اندکی اختلاف.

132. بحارالانوار، ج62،ص99.

133. تمام نهج البلاغه، تحقیق و تنسیق: صادق الموسوی، بیروت، الذار الاسلامیه، 1414،ص 547.با اندکی تفاوت در الفاظ: بحارالانوار، ج66، ص176.

134. بحارالانوار، ج62،ص324.

پدیدآورنده: (عسکری اسلامپور)

http://www.hawzah.net/hawzah/Magazines/MagArt.aspx?MagazineNumberID=4967&id=42920

@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@

گل هديه‌ای برای دل، آرامش را با آن بازيابيم

انگار سخت ترين کار دنياست وقتي دست به جيب مي بريم تا پولي براي خريد يک شاخه گل بدهيم. طي روز و هفته و ماه و سال هر کاري مي کنيم تا آرامش و لبخند را به آنان که دوستشان داريم هديه دهيم، اما ريالي براي خريد يک شاخه گل با دنيايي از آرامش نمي پردازيم.

گل را نديدن و نخريدن و هديه ندادن در ميان بسياري از ما، تبديل به فرهنگي شده که در ميان هياهوي زندگي آهني و سيماني، گل ها را هر روز پژمرده تر مي کند.

شايد اگر نبود مناسبت هايي چون خواستگاري، بازگشت از سفر حج، به دنيا آمدن نوزاد يا برخي مناسبت هايي که خاص گروه سني جوانان است، گل خريدن و گل هديه دادن به طور کامل از فرهنگ ايراني ها حذف مي شد و تنها اين سنگ قبر مردگان بود که بدون استثنا، تاج گل را به خود مي ديد.

گذري در لابلاي قبور بهشت زهرا، دسته گل هايي را نمايش مي دهد که در يادبود مردگان، بر سر مزارشان گذاشته شده است بي آنکه در زندگاني، شاخه گلي برايش هديه برده باشند!

پايان مراسم ختم و يادبود مساجد هم با انباشت تاج هاي گل چند صد هزار توماني بر روي وانت بارها همراه مي شود که همراه با مردگان، دفن مي شود.

بسياري از شهروندان، با آنکه وقتي صحبت از گل مي شود طبع شعر و سخنشان گل مي کند، گل خريدن و گل را پرورش و رشد دادن، جايگاهي در ميليون ها تومان هزينه جاري زندگي شان ندارد درحاليکه تمام تلاش زندگي براي رسيدن به آرامش است و نگاه به گل سرشار از آرامش.

روز 25 خرداد در تقويم ملي ايراني ها، روز گل و گياه نام گذاري شده تا شايد سرآغازي براي بهبود جايگاه گل و گياه در زندگي شهروندان باشد؛ شهرونداني که توجيهات مختلفي را براي گل نخريدن بهانه مي کنند بي آنکه نگاهي به اثرات گل در زندگي شان داشته باشند.

گل بخريم، پژمرده مي شود!

بسياري از شهروندان، پژمرده شدن گل را دليلي براي نخريدن آن مي دانند و به نوعي پول دادن براي گل را ، دور ريختن آن مي پندارند.

در فرهنگ عامه بسياري از شهروندان، هزينه کردن براي گل و گياه، هزينه اي بيهوده است که به همين سبب ، جايگزين هايي را براي گل نخريدن و هديه ندادن پيدا مي کنند.

برخي نيز بالا بودن قيمت گل و گياه را عاملي براي گل نخريدن مي دانند و از اين رو، در بسياري از مناسبات ، شيريني، شکلات، گل مصنوعي و انواع و اقسام کالاها را جايگزين گل براي هديه دادن مي کنند.

اين مهم، سبب شده است تا گل و گياه، جايگاهي در سبد خريد خانوارهاي ايراني نداشته باشد.

تاثير گل و گياه در روان آدمي

پژوهش ها نشان مي دهد خريدن گل، کاشتن گل و گياه و به طور کلي نگاه کردن به گل باعث برانگيخته شدن احساس شادي، آرامش و طراوت، مثبت انديشي و دوري از غم و اندوه مي شود.

"عليرضا محمدخاني" روانشناس در اين باره مي گويد: نکته جالب توجه درباره نقش گل در سلامت روحي- رواني افراد آن است که فرد با تماشا کردن به گل و لذت بردن از طراوت، رنگ و عطر زيباي آن مي تواند حالت روحي نامتعادل خود را تغيير داده و به حالت طبيعي بازگرداند.

وي مي افزايد: در واقع، گل عاملي جهت تعديل رفتار در طول شبانه روز بوده و هر بار نگاه کردن به گل عاملي جهت ايجاد يک اتصال عصبي مثبت در مغز است.

وي معتقد است گل و گياه حتي يک شاخه گل يا يک گلدان کوچک گل به سرعت مي تواند روحيه شخص را تغيير داده و او را شاد و هيجان زده کند. لبخند، اولين و مهم ترين نشانه اين تغيير است. احساس شادي و سرزندگي در همه افراد و در هر سني به سرعت و به خوبي نمايان مي شود.

پژوهش ها حاکي از آن است که هديه دادن يا هديه گرفتن گل مي تواند برقراري ارتباط ميان افراد را تسهيل کند که اين به ويژه درباره همسران، فرزندان و والدين بسيار با اهميت است.

از سويي گل و گياه باعث ايجاد حس نگرش مثبت به زندگي، آرامش، احساس شادي، رضايت، صميمت و آرامش در افراد مي شود.

رنگ گل ها نکته بسيار پراهميتي است. گل هاي با رنگ ملايم چون صورتي و سفيد و بنفش، حس شخص را به سوي احساسات آرام سوق داده و گل ها با رنگ هاي گرم و تند مانند قرمز، زرد و نارنجي، حس انسان را به سوي هيجان و سرزندگي پيش مي برد.

اثرات گل بر بيماران

نتايج رفتارشناسي پژوهشگران نشان مي دهد که هديه دادن گل به خصوص هنگام عيادت از بيماران، بيش از هر چيز ديگري موجب شادي و تغيير روحيه آنان مي شود. اين در شرايطي است که عادت کرده ايم براي عيادت بيماران فقط کمپوت، آب ميوه يا ميوه ببريم ولي مي توان براي عيادت بيمار فقط به آن لحظه فکر نکرد.

براساس مطالعه پژوهشگران ، خريدن گل و نگاه کردن به آن، موجب برانگيخته شدن احساس شادي، آرامش، طراوت، مثبت انديشي و دوري از غم و اندوه مي شود.

پروفسور"جنت هاويلند جونز" روان شناس دانشگاه راجرز مي گويد نکته جالب توجه درباره نقش گل در سلامت روحي و رواني افراد آن است که فرد با تماشا کردن به گل و لذت بردن از طراوت، رنگ و عطر زيباي آن، مي تواند حالت روحي نامتعادل خود را تغيير دهد و به حالت طبيعي بازگردد.

رابطه ميان هديه دادن گل به بيماران و بهبود آنان

محققان با مطالعاتي که انجام داده اند موفق شدند رابطه ميان هديه دادن گل به بيماران و نقش آن در بهبود و سلامت آنان را کشف کنند.

اين پژوهشگران مي گويند: حتي شاخه اي گل به سرعت مي تواند روحيه بيمار را تغيير دهد و او را شاد و هيجان زده کند. نشانه آن هم لبخند بيمار است و اين نشانه بروز يک تغيير در روحيه اوست.

نگاه کردن گل، تاثيري طولاني بر حالت رواني بيمار مي گذارد و رفتار او را به سرعت دگرگون مي کند؛ به طوري که افرادي که در پيرامون شان گل و گياه وجود دارد، دو تا چهار برابر آرام تر، مهربان تر و شادتر از ديگران ارزيابي شده اند و مي توانند اين حس را با رفتار مثبت خود به ديگران نيز منتقل کنند.

پژوهشگران توصيه مي کنند که همواره يک شاخه گل يا يک گلدان کوچک گل در معرض ديد بيمارتان قرار دهيد. گل و گياه باعث حس نگرش مثبت به زندگي، شادي و رضايت، صميميت و آرامش در بيمار مي شود.

گل و رنگ آن نشانه شخصيت افراد

از ديدگاه روانشناسان، گل و رنگ آن رابطه اي مستقيم با شخصيت افراد دارد که تعداد آنها نيز بيانگر موضوعات مختلفي است.

در روانشناسي گلها، دادن "يک شاخه گل" نشانه توجه يک فرد به طرف مقابل، "سه شاخه گل" نشانه احترام به طرف مقابل، " پنج شاخه گل" نشانه علاقه و محبت به طرف مقابل و "هفت شاخه گل" نشانه عشق است.

در معني رنگ گل ها نيز رز قرمز کمرنگ به نشانه "دوستت دارم" است و رز قرمز پر رنگ به معني زيبايي بي‌انتهاست. امروزه رز زرد به معني شادي و خوشحالي است ولي در گذشته اين رنگ رز معني کاهش ميزان علاقه و وفاداري را داشت.

رز سفيد به معني عشق روحاني و پاک است و در دسته گل عروس به معني احساس عاشقانه شادي‌آور است. رز ارغواني به معني تمايل و اشتياق فرد به طرف مقابل است و رز صورتي کمرنگ نيز به معني تحسين، ستايش، وقار و شايستگي و زيبايي است و رز صورتي پر رنگ به معني تشکر از طرف مقابل است.

به ‌طور کلي تمام رزهاي کمرنگ به معني دوستي با طرف مقابل هستند.

افسوس هايي براي بازار گل

رييس اتحاديه گل و گياه تهران مي گويد: با وجود ظرفيت هاي بالاي گل و گياه در کشور، ايران در سال 85 از تجارت 100 ميليارد دلاري گل در جهان، سهم ناچيزي حدود50 و به روايتي دقيق‌تر 20 ميليون دلار داشته است که براساس آخرين آمارهاي رسمي، اين رقم ‌اکنون با افزايش 30 ميليون دلاري به 50 ميليون دلار رسيده است.

"غلامحسين سلطان محمدي" مي افزايد: نکته قابل تامل در اين ميان اين است که با وجود دارا بودن رتبه هفدهم ايران از ميان 115 کشور توليدکننده گل در جهان، کشور ما در صادرات گل مقام 107 را دارد که رتبه بسيار پاييني محسوب مي‌شود.

به گفته وي، سرانه مصرف گل در ايران بين 5 تا 7 شاخه است، ضمن اينکه همه ساله حدود 15 درصد افزايش توليد داريم.

سلطان محمدي تصريح مي کند: بر اساس آمارها، تجارت گل و گياه در ايران سالانه حجمي حدود 18‌ميليارد تومان پول را مي‌تواند به گردش درآورد ولي به ‌دليل ضايعات بالاي گل که ناشي از روش‌هاي سنتي توليد، عرضه، بسته بندي نامناسب و... است، از اين ميزان تنها حدود 7ميليارد تومان سود محقق شده و رقمي بيش از 11‌ميليارد تومان نيز به ‌دليل مشکلات ياد شده ضايع شده يا به دست نمي‌آيد.

بر اين اساس و با در نظر گرفتن صادرات 50‌ميليون دلاري گل در ايران طي سال گذشته، گردش مالي سالانه بازار گل ايران رقمي حدود 52‌ميليارد تومان محاسبه مي‌شود.

http://www.tabnak.com/nbody.php?id=53768

@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@

گل نماد چیست؟

گل نماد چیست،مناسبت ها،شمسیگل علاوه بر سمبل زیبایی، یکی از هدایایی است که نشان دهنده احساسات و عواطف انسان در شرایط مختلف است. هدیه دادن گل برای هدیه گیرنده احساس خوشایندی را به وجود می آورد که به طور معمول نشانه علاقه و صمیمیت هدیه دهنده محسوب می گردد و باعث زینت و شادابی محفل نیز می شود. بهترین استفاده ای که می توان از این هدیه شادی بخش، نمود آن است که گل های مختلف را در معانی متفاوت به عزیزانمان و آن هایی که دوستشان داریم هدیه بدهیم. این کار موجب می شود تا موجی از شادمانی و احساس، صمیمیت و رضایت در وجود آن ها به حرکت در آید و غم و اندوه و مشکلات را مورد هجوم قرار دهد، علاقه افزایش می یابد و محبّت ها پایدارتر می شود.

تاثیر هدیه گل ها در انسان

گل لطیف است و احساس لطافت را در روح انسان ها دو چندان می کند. رایحه خوش آن تمام وجود فرد را دگرگون می سازد. اهدای گل نیاز به مناسبت ندارد. بد نیست بعضی وقت ها شاخه ای گل به همسر، مادر، پدر، خواهر، برادر، فرزند و همکار و آن هایی که دوستشان داریم هدیه بدهیم. با اهدای گل عواطف و احساسات خود را بیان کنیم و دیگران را شگفت زده نماییم. دست کم با این کار طراوت، شادابی، خنده و صمیمیت جای سلام و احوال پرسی روزمره و تکراری ما را خواهد گرفت و در وجود طرف مقابل غوغایی شگفت انگیز به پا خواهد شد.

کار برد گل در کشور های مختلف

• یونانی ها اولین ملّتی بودند که برای گل های مختلف، معانی مشخصّی تعریف کردند. آن ها از گل در زندگی خصوصی و اجتماعی خود استفاده نمودند.

• رومی ها از روش یونانی ها استقبال کردند و سایر مردم جهان کم و بیش آن را پذیرفتند.

• در ایران گل ها کاربردهای مختلفی دارند. هر گل به عنوان نوعی نماد و نشان مشخص مورد استفاده قرار می گیرد. ایرانی ها به طور معمول از گل برای ابراز علاقه به جنس مخالف، جشن و میهمانی ها، تبریک به عروس و داماد، عیادت مریض، کسی که خانه جدید خریده است یا فرزندی به دنیا آورده استفاده می کنند.

• در کشورهای اروپایی مرسوم است کسانی که به میهمانی شام دعوت می شوند برای تشکّر از میزبان چند شاخه گل به او هدیه دهند.

• در ژاپن هر گل معنای مختلفی دارد و در موارد مختلف مردم آن کشور از گل استفاده های فراوان می کنند. آن ها به پرورش گل علاقه زیادی دارند و در گل آرایی از استادان توانمند و برجسته ای برخوردارند. ژاپنی ها هر سال جشن گل برگزار می کنند و اغلب عشاق آن کشور با توجه به این که هر گل معنا و مفهوم خاصّی دارد احساس خود را با آن بیان می کنند و بانوان آن سرزمین هم برای نشان دادن درخواست و نظرات خود از گل هایی که به همان معنا هستند بهره می برند.

معنای گل ها

گل ها در ادوار مختلف دارای معنای متفاوت بوده است. در اغلب کشورها گل ها از معانی یکسانی برخوردار شده اند. دانستن آن ها استفاده به موقع از معانی آن می تواند در بهبود ارتباط نقش موثری داشته باشد.

رز

گل رز مورد علاقه اغلب افراد است. در دوره رنسانس سمبل شهادت و عشق آسمانی بوده است. بعد از آن نشانه آرامش، نعمت و صلح گردید. این گل در مصر باستان نشانه تقوی و پاکدامنی و در عهد یونانی ها نشانی مقدس بوده و رومی ها آن را به عنوان سمبل فتح و پیروزی می شناخته اند. اما گل رز در حال حاضر همه جا معنای عشق و زیبایی دارد.

لاله

گل لاله در ایران طرفداران زیادی دارد و در رنگ های مختلف پرورش می یابد. جشنواره گل لاله پایان بهار هر سال با حضور اغلب طرفداران داخلی و خارجی برگزار می شود و عرضه آن در سطح کشور گسترش می یابد که با استقبال بی نظیر ایرانیان مواجه می شود. گل لاله به معنی؛ عاشق واقعی هم هست. 10شاخه گل لاله، نشانه یک عشق بی نظیر و ماندگار است.

گل داودی

در مراسم بازنشستگی افراد در ژاپن یک دسته گل داودی به آن ها هدیه می شود. گل داودی نشانه طول عمر است. به این ترتیب برای او زندگی طولانی آرزو می کنند. گل داوودی به معنی؛ تو دوست فوق العاده من هستی می باشد.

شکوفه گیلاس

اهدای شکوفه گیلاس یادآور آن است که زندگی زودگذر است و نباید آن را سخت گرفت و موجب آزار و اذیت دیگران شد.

گل بنفشه به معنی؛ نجابت و کم رویی، اندیشه ناگفته، پاکدامنی، فروتنی

گل شقایق: اختلاف

گل سرخ: عشق و زیبایی

رز سیاه: مرگ و تسلیت

رز سفید: عشق مبارک و فرخنده

رز به طور کامل شکفته: تعهد و دوست داشتن

دسته گل رز: قدردانی

ترکیبی از گل رز سفید و سرخ: سازش، اتحاد

سوسن: ملاحت و زیبایی

سوسن سفید: دوشیزگی و پاکدامنی

خشخاش: تنبلی و سستی

شکوفه پرتقال: علاقه به ازدواج

سنبل: اندوه و تاسف

شب بو: عشق در حال سیه روزی و بدبختی

زنبق سفید: عفت و پاکدامنی

کاملیای سفید: قابل ستایش و پرستیدنی

کاملیای صورتی: در آرزوی رسیدن به یکدیگر

کاملیای قرمز: عشق آتشین

نیلوفر آبی: حقیقت

آنتوریوم: عشق، علاقه و محبت

داوودی: تو دوست فوق العاده من هستی

آفتابگردان: ستایش، غرور و پرستش

نرگس: غرور و خودبینی

نرگس زرد: احترام

اقاقیا: عشق پاک

کاکتوس: پایداری و استقامت

لاله: عاشق واقعی

مریم: لذت بردن

میخک: جواب مثبت به درخواست عشق

قاصدک: وفاداری، خوشبختی و صداقت

نسترن: احساس همدلی و تقاضای دوست داشتن

پامچال: بدون تو ادامه زندگی را نمی خواهم.

یاسمن: شادی و دلپذیری

رزماری: یادآوری خاطرات گذشته

معنای تعداد شاخه های گل در دسته گل های اهدایی

تعداد شاخه های دسته گل اهدایی معنای مختلفی دارد

• 1شاخه گل: توجّه

• 3شاخه گل: احترام

• 5شاخه گل: علاقه و محبّت

• 7شاخه گل: عشق

• 10شاخه گل لاله: نشانه یک عشق بی نظیر و ماندگار.

گل به عنوان نماد کشورها

علاقه به گل به قدری اهمیّت دارد که برخی ملّت ها از گل به عنوان علامت کشور خود استفاده کرده اند.

1. بلژیک: گل آزالیا

2. انگلستان: رز

3. رومانی: رز

4. هلند: لاله

5. کانادا: برگ افرا

6. یونان: بنفشه

7. چین: نرگس

8. مصر: نیلوفرآبی

9. ایران: گل سرخ

10. مکزیک: کاکتوس

11. لیتوانی: رو

12. ژاپن: داودی

13. هندوستان: نیلوفر

14. اسپانیا: درخت انار

15. لهستان: گل گندم

16. پاراگوئه: شکوفه پرتقال

http://yaraneamin.org/javan/index.php?option=com_content&task=view&id=806&Itemid=87

@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@

دید کلی

گل اندام زایشی در گیاهان است. گل از نظر زیباسازی محیط و تولید میوه و دانه که از مواد غذایی مهم به شمار می‌آیند اهمیت زیادی دارد. مراحل اصلی تولید مثل جنسی یعنی میوز و لقاح درون گل انجام می‌گیرد. پیدایش دانه فرایند تولید مثل جنسی را کامل می‌کند و پیدایش جنین درون دانه اولین مراحل دوران حیات گیاه جوان است.

ساختمان گل

گلها از نظر شکل و اندازه و رنگ بسیار متنوعند و از نظر تعداد و آرایش نیز تنوع زیادی دارند. و بعضی گلها مانند عدسک آبی به زحمت دیده می‌شوند و بعضی دیگر بسیار بزرگتر. گل معمولا 4 بخش دارد که عموما روی دوایر متحدالمرکز قرار دارند این چهار بخش عبارتند از: کاسه گل (کاسبرگها) ، جام گل (گلبرگها) ، نافه گل (پرچمها) و برچه (مادگی). این چهار بخش گل معمولا به نهنج گل که در انتهای دمگل قرار دارند متصلند.

کاسه گل (کاسبرگها)

کاسه گل معمولا سبز رنگ است و در غنچه‌ها بخشهای گل را می‌پوشاند. کاسه گل معمولا از تعدادی کاسبرگ جدا از هم و یا چسبیده بهم تشکیل شده است.

جام گل (گلبرگها)

جام گل معمولا قسمت رنگی گل است جام گل از قطعاتی فاقد کلروفیل به رنگهای گوناگون ، به نام گلبرگ تشکیل شده است. گلبرگها ممکن است جدا از هم و یا چسبیده به هم باشند.

نافه گل (پرچمها)

مجموعه‌ای از چند پرچم که غالبا جدا از هم هستند تشکیل شده است. هر پرچم دارای یک میله است که در انتهای آزاد آن بساک قرار دارد، بساک محل تولید دانه گرده است. ساختمان بساک معمولا دارای دو قسمت استوانه‌ای است که بوسیله بافتی پارانشیمی در تمام طول به هم چسبیده‌اند. هر قسمت دو حفره به نام کیسه گرده دارد. دانه‌های گرده درون کیسه گرده تولید می‌شوند. در بساک رسیده شکافی در دیواره هر قسمت استوانه‌ای بساک ظاهر می‌شود و باعث پراکنده شدن دانه‌های گرده می‌شود.

مادگی گل (برچه)

هر برچه از سه قسمت تشکیل شده که شامل کلاله ، خامه و تخمدان می‌باشد. تخمدان بخش زیرین برچه و درشت‌تر از دو قسمت دیگر است. درون تخمدان یک یا چند تخمک وجود دارد خامه دراز است و در انتها به کلاله ختم می‌شود. برچه را برگی تغییر شکل یافته می‌دانند و این به دو علت است:

برچه در مراحل اولیه رشد به برگ شباهت دارد.
در مراحل رشد تکامل گل شباهت برچه به برگ مشاهده می‌شود.

خامه

خامه میله درازی است که به کلاله ختم می‌شود. خامه در بعضی گلها دراز و در عده‌ای کوتاه است. هر رشته کاکلی ذرت که روی بلال دیده می‌شود یک خامه است. خامه از سلولهای پارانشیمی ساخته شده که رابط تخمدان با بخش حجیم مادگی است.

کلاله

بخش پهن انتهای خامه است که لوله‌های ترشحی آن ماده مغذی چسبناک را می‌سازند که برای رویش دانه گرده لازم است. کلاله در بیشتر گلها پس از گرده افشانی پژمرده می‌شود، سطح کلاله در اکثر گیاهان دارای یاخته‌های کرک مانند و کوتاهی است که در جذب و نگهداری گرده موثرند.

تخمدان

در نهاندانگان محفظه بسته‌ای است که از برچه‌های بسته یا از پیوستگی لبه‌های برچه‌های باز تشکیل می‌شود. برچه‌ها تخمک ساز هستند و منشا برگی دارند. میوه تخمدان رشد یافته است.